|
Wskazówka
|
Odpowiedź
|
Proces uszczelniania lub wypełniania szczelin, pęknięć i ubytków za pomocą kitu (masy uszczelniającej). |
Kitowanie
|
Technika naprawy drewna (rzadziej kamienia) polegająca na usuwaniu wad, takich jak wypadające sęki czy pęknięcia, poprzez wycięcie ubytku i wklejenie w jego miejsce idealnie dopasowanego kawałka drewna (fleka). |
Flekowanie
|
Technika konserwatorska polegająca na przenoszeniu malowideł ściennych lub uszkodzonych tynków wraz z warstwą intonaco (ostatnią warstwą tynku) |
Distacco
|
Konserwatorska technika przenoszenia malowideł ściennych (fresków), polegająca na zdjęciu samej warstwy malarskiej (z pigmentem) za pomocą specjalnego kleju i płótna |
Strappo
|
Technika malarstwa ściennego polegająca na nakładaniu farb na suchy tynk |
Secco
|
technika konserwatorska polegająca na całkowitym zdjęciu warstwy malarskiej (fresku) wraz z zaprawą (intonaco, a czasem także arriccio) z podłoża, umożliwiająca przeniesienie malowidła w inne miejsce |
Stacco
|
Nowoczesna, bezpyłowa metoda czyszczenia powierzchni, polegająca na wyrzucaniu ścierniwa (np. piasku, granatu) zmieszanego z wodą pod wysokim ciśnieniem |
Hydropiaskowanie
|
Technika renowacji i ulepszania powierzchni, polegająca na nakładaniu warstwy gumy (naturalnej lub syntetycznej) na elementy, najczęściej stalowe, w celu ich ochrony, regeneracji lub nadania nowych właściwości użytkowych |
Gumowanie
|
Metoda oczyszczania powierzchni polegająca na strumieniowym wyrzucaniu pod wysokim ciśnieniem drobnego ścierniwa. |
Piaskowanie
|
Metoda oczyszczania powierzchni przy użyciu sprężonego powietrza oraz drobinek sody oczyszczonej (wodorowęglanu sodu) jako materiału ściernego. |
Sodowanie
|
|
Proces chemiczny polegający na łączeniu się substancji z wodą.
|
Hydratacja
|
Proces chemiczny polegający na reakcji wodorotlenku wapnia z dwutlenkiem węgla (CO₂) z powietrza, w wyniku której powstaje węglan wapnia. |
Karbonatyzacja
|
Zabieg polegający na zabezpieczeniu materiału budowlanego przed wnikaniem wody, poprzez nadanie mu właściwości odpychających wodę. |
Hydrofobizacja
|
Uzupełnianie drobnych ubytków kolorystycznych lub uszkodzeń tak, aby były jak najmniej widoczne. |
Retuszowanie
|
|
Nadawanie powierzchni efektu naturalnego postarzenia (patyny).
|
Patynowanie
|
|
Pokrywanie powierzchni dekoracją wielobarwną.
|
Polichromowanie
|
|
Nadawanie materiałowi określonego koloru poprzez dodanie pigmentu.
|
Zabarwianie
|
Nanoszenie zaprawy cementowej lub betonu pod dużym ciśnieniem na powierzchnię (metoda natryskowa). |
Torkretowanie
|
Wprowadzanie pod ciśnieniem specjalnych preparatów (żywic, zapraw, silikonów) w szczeliny i pęknięcia. |
Wstrzykiwanie (Iniekcja)
|
|
Wypełnianie drobnych ubytków cienką warstwą masy wyrównującej.
|
Szpachlowanie
|
Wypełnianie większych ubytków w murze specjalnie dopasowanym materiałem (plombą). |
Plombowanie
|
Chemiczne wzmacnianie kamienia przy użyciu preparatów fluorkrzemianowych. |
Fluatowanie
|
|
Rzeźbienie w drewnie w celu wykonania dekoracji, ornamentów lub detali architektonicznych.
|
Snycerstwo
|
Dekoracja architektoniczna wykonywana z gipsu, stiuku lub innych mas. Tworzy gzymsy, rozetki, pilastry, ornamenty. |
Sztukateria
|
Technika dekoracyjna polegająca na nakładaniu kilku warstw tynku w różnych kolorach i zeskrobywaniu wierzchniej warstwy w celu uzyskania wzoru. |
Sgraffito
|
Wstawianie kawałków materiałów (np. kamienia, drewna, kości) w podłoże w celu uzyskania dekoracji. |
Inkrustowanie
|
|
Proces wzmacniania osłabionych materiałów (kamień, cegła, tynk) przy użyciu preparatów chemicznych. Celem jest zwiększenie trwałości i spójności struktury, bez zmiany wyglądu powierzchni.
|
Konsolidacja
|
|
Tworzenie się kryształów w materiale (np. soli w murach lub tynku). W renowacji kontroluje się ją, bo nadmiar kryształów może niszczyć strukturę materiału.
|
Krystalizacja
|
|
Oddzielanie składników cieczy przez odparowanie i kondensację. Stosowane do oczyszczania wody w pracach renowacyjnych lub przygotowywania zapraw.
|
Destylowanie
|
|
Usuwanie nadmiaru soli z murów, kamienia i tynków, aby zapobiec wykwitom i osłabieniu materiału. Wykonuje się je wodą, żelami lub metodą elektroosmozy.
|
Odsalanie
|
|
Rodzaj dekoracyjnego betonu z dodatkiem kruszywa marmurowego lub kamiennego, stosowany na podłogach, schodach i parapetach. Odporne i dekoracyjne.
|
Lastriko
|
|
Szablon do odwzorowywania wzorów i ornamentów w malarstwie lub sztukaterii. Ułatwia powtarzalność dekoracji.
|
Sztablatura
|
|
Nakładanie nowej warstwy farby na istniejącą, by odświeżyć kolor, poprawić estetykę i chronić powierzchnię przed dalszymi uszkodzeniami.
|
Przemalowanie
|
|
Mocowanie oderwanych fragmentów (płótna, papieru, dekoracji) klejem lub materiałem wspierającym, aby przywrócić spójność i zapobiec dalszym uszkodzeniom.
|
Podklejenie
|
|
Zabezpieczenie materiału (kamień, drewno, tynk) preparatem chemicznym, który chroni przed wilgocią, zabrudzeniami i czynnikami atmosferycznymi, przy zachowaniu oddychalności materiału.
|
Impregnacja powłoki
|
|
Usunięcie brudu, kurzu, wykwitów solnych i innych osadów, przygotowujące materiał do dalszych prac konserwatorskich lub dekoracyjnych.
|
Oczyszczenie powierzchni
|
|
Nadanie powierzchni gładkości i połysku przez szlifowanie i polerowanie, zwiększając jednocześnie trwałość i estetykę materiału.
|
Politurowanie
|
|
Najstarszy rodzaj farby wodnej na spoiwie białkowym (np. jajko), używana w malarstwie dekoracyjnym i konserwatorskim. Charakteryzuje się matowym wykończeniem i trwałością.
|
Tempera
|
|
Malowanie pigmentem na świeżym, wilgotnym tynku. Pigment wnika w tynk, co zapewnia trwałość i odporność koloru.
|
Fresk mokry
|
|
Malowanie pigmentem na wyschniętym tynku. Pigment pozostaje na powierzchni i jest mniej trwały niż w fresku mokrym.
|
Fresk suchy
|
|
Przywrócenie obiektu do pierwotnego stanu, czasem z częściową wymianą materiału.
|
Odbudowa
|
|
Odnowienie i przywrócenie wyglądu obiektu, zachowując jak najwięcej oryginalnej substancji.
|
Renowacja
|
|
Odtworzenie brakujących fragmentów obiektu według wzoru historycznego lub dokumentacji.
|
Rekonstrukcja
|
|
Przystosowanie obiektu do nowych funkcji lub potrzeb przy zachowaniu wartości historycznych i estetycznych.
|
Adaptacja
|
|
Nakładanie cienkiej warstwy zaprawy lub roztworu na mur lub kamień w celu wyrównania powierzchni, wzmocnienia struktury i poprawy przyczepności.
|
Szlamowanie
|
|
Łączenie materiałów (drewno, kamień, ceramika) przy użyciu kleju, aby zapewnić trwałe połączenie.
|
Klejenie
|
|
Łączenie elementów materiałów w jednolitą całość za pomocą kleju lub żywicy, najczęściej w drewnie lub dekoracjach.
|
Sklejanie
|
|
Uzupełnianie ubytków w materiale (np. tynk, zaprawa, kamień) w celu przywrócenia spójności i estetyki.
|
Wypełnianie
|
|
Zdolność materiału do wciągania cieczy w głąb drobnych porów, co może prowadzić do wilgoci w murach.
|
Kapilarność
|
|
Stosunek masy materiału do jego objętości, określający „ciężkość” lub zbitość.
|
Gęstość
|
|
Procentowa zawartość pustek i porów w materiale, wpływająca na wytrzymałość i izolację.
|
Porowatość
|
|
Zdolność materiału do wchłaniania wody, co może prowadzić do degradacji i wykwitów solnych.
|
Nasiąkliwość
|
|
Nakładanie cienkiej, półprzezroczystej warstwy farby lub lazury na powierzchnię, aby uzyskać delikatny efekt kolorystyczny lub tonowanie drewna.
|
Lawowanie
|
|
Pokrywanie drewna, metalu lub kamienia cienką warstwą przezroczystego lub półprzezroczystego barwnika, który podkreśla rysunek materiału, ale go nie kryje.
|
Lazurowanie
|
|
Dekoracyjne wstawianie kawałków drewna, kości lub kamienia w podłoże, tworząc ornamenty lub wzory.
|
Intarsjowanie
|
|
Pokrywanie powierzchni woskiem, aby ją zabezpieczyć, nadać połysk i podkreślić kolor materiału (np. drewna, metalu).
|
Woskowanie
|
|
Tworzenie dekoracyjnej powierzchni imitującej marmur poprzez malowanie warstwami farb i wzorów imitujących naturalne żyłki.
|
Marmoryzowanie
|
|
Wycinanie wąskich rowków w materiale (np. kamień, drewno) w celach dekoracyjnych lub technicznych.
|
Rowkowanie
|
|
Tworzenie ozdobnych wgłębień lub końcówek w rzeźbie lub detalu architektonicznym przy użyciu narzędzi grotowych.
|
Grotowanie
|
|
Wygładzanie i wyrównywanie powierzchni materiału (np. kamienia, tynku, cegły) w celu uzyskania estetycznej i równej powierzchni.
|
Licowanie
|
|
Dekoracyjne opracowanie krawędzi cegieł lub kamienia, tworzące regularne wgłębienia lub występy w elewacjach.
|
Boniowanie
|
|
Wypełnianie przestrzeni między elementami (np. cegłami, płytkami) zaprawą w celu stabilizacji i estetyki.
|
Fugowanie
|
|
Naprawa lub odtworzenie ubytków w tynku, sztukaterii lub kamieniu przy użyciu odpowiedniej masy wyrównującej i modelującej.
|
Sztukowanie
|
|
Nakładanie cienkiej warstwy błyszczącego proszku lub pigmentu (np. metalu lub minerału) w celu dekoracji i nadania połysku powierzchni.
|
Pulmentowanie
|
|
Pokrywanie powierzchni naturalną żywicą (szelakiem) w celu zabezpieczenia i nadania połysku, często stosowane w drewnie i meblarstwie.
|
Szelakowanie
|
|
Tworzenie obrazów lub wzorów z małych, kolorowych elementów (kamień, szkło, ceramika) ułożonych w dekoracyjną całość.
|
Mozaika
|
|
Nakładanie barwnika na drewno w celu zmiany koloru przy zachowaniu widocznego usłojenia i struktury.
|
Bejcowanie
|
|
Pokrywanie powierzchni cienką warstwą złota lub złotej folii w celu dekoracji i podkreślenia detali.
|
Złocenie
|
|
Tworzenie dekoracyjnych wzorów na drewnie imitujących naturalne drewno innego gatunku lub struktury.
|
Mazerowanie
|
|
Nakładanie przezroczystej warstwy ochronnej (lakieru lub werniksu) na drewno, malaturę lub meble w celu zabezpieczenia i nadania połysku.
|
Werniksowanie
|
|
Ogólna nazwa dla malowania dekoracyjnego na powierzchniach, np. ścianach, sufitach lub elementach architektonicznych, obejmująca różne techniki i farby.
|
Malatura
|
