|
Hint
|
|
Answer
|
|
Stolica i największe miasto województwa. Znajduje się w nim zamek kapituły warmińskiej z XIV w. i Brama Wysoka.
|
|
Olsztyn
|
|
Wieś, miejsce słynnej bitwy z 1410 r.
|
|
Grunwald
|
|
Miasto nad Zalewem Wiślanym z gotyckim zespołem katedralnym. Miejsce śmierci Mikołaja Kopernika.
|
|
Frombork
|
|
Czwarte co do wielkości miasto województwa, położone nad Jeziorakiem, miejsce akcji jednej z książek o "Panu Samochodziku".
|
|
Iława
|
|
Dawna stolica Warmii, w której znajduje się zamek biskupów warmińskich. Co roku odbywają się w niej Wieczory Humoru i Satyry.
|
|
Lidzbark Warmiński
|
|
Najstarsze i drugie co do wielkości miasto województwa. Najniżej położone miasto w Polsce. Przepływa przez nie rzeka o tej samej nazwie.
|
|
Elbląg
|
|
Miasto położone pomiędzy jeziorami Kisajno i Niegocin, w którym znajdują się Twierdza Boyen, zamek krzyżacki i zabytkowa wieża ciśnień.
|
|
Giżycko
|
|
Miasto, którego niemiecka nazwa to Hohenstein. Mieści się w nim Muzeum Budownictwa Ludowego - Park Etnograficzny.
|
|
Olsztynek
|
|
Osada leśna, w której w czasach II wojny światowej mieściła się kwatera Adolfa Hiltlera - Wilczy Szaniec.
|
|
Gierłoż
|
|
25-tysięczne miasto z zamkiem krzyżackim i Bazyliką Św. Jerzego. Jego niemiecka nazwa to Rastenburg, a obecna wywodzi się od nazwiska polskiego historyka, etnografa i badacza Mazur.
|
|
Kętrzyn
|
|
Kurort nad jeziorem Czos ze słynnym amfiteatrem, w którym odbywają się festiwal muzyki country i Mazurska Noc Kabaretowa.
|
|
Mrągowo
|
|
Wieś na Warmii. Miejsce jedynych na ziemiach polskich uznanych przez Kościół katolicki objawień maryjnych.
|
|
Gietrzwałd
|
|
Trzecie co do wielkości miasto województwa. Położone w centrum tzw. Zielonych Płuc Polski, na terenach historycznej Jaćwieży.
|
|
Ełk
|
|
Miasto nad Drwęcą, położone na południowo-zachodnim skraju województwa. Siedziba władz powiatu. Mieszczą się w nim ruiny klasztoru franciszkanów i Bazylika św. Tomasza.
|
|
Nowe Miasto Lubawskie
|
|
Miasto uzdrowiskowe, położone przy granicy z Rosją. Mieszczą się w nim wyciągi narciarskie i tężnie solankowe.
|
|
Gołdap
|
|
15-tysięczne miasto na granicy Krainy Wielkich Jezior Mazurskich i Pojezierza Suwalsko-Augustowskiego. Siedziba władz powiatu.
|
|
Olecko
|
|
Stolica historycznej Barcji, położona nad Łyną, 17 km od granicy z Rosją. Dawniej Barsztyn.
|
|
Bartoszyce
|
|
Najstarsze miasto na Warmii i jej pierwsza stolica, położona nad Pasłęką. Miało w nim swoją siedzibę pierwsze na ziemiach polskich kolegium jezuickie.
|
|
Braniewo
|
|
Miasto w historycznej Barcji nad Sajną z zamkiem biskupów warmińskich i XIV-wiecznym kościołem farnym św. Piotra i Pawła.
|
|
Reszel
|
|
Miasto na Warmii z XIV-wiecznym kościołem św. Jana Chrzciciela i zabytkowymi kamienicami. Jego niemiecka nazwa to Wormditt.
|
|
Orneta
|
|
Miasto na Warmii z jeleniem w herbie. Mieści się w nim Bazylika Najświętszego Zbawiciela i Wszystkich Świętych, a także fabryka cukierków.
|
|
Dobre Miasto
|
|
Miasto nad jeziorem Roś, na obszarze historycznej Galindii, otoczone puszczą. Dawniej Jańsbork.
|
|
Pisz
|
|
Miasto w zachodniej części województwa na obszarze historycznej Pomezanii. Przed II wojną światową siedziba władz powiatu. Jego niemiecka nazwa to Rosenberg.
|
|
Susz
|
|
Miasto nad Pisą Warmińską. Mieści się w nim zakład karny, w którym w latach 80. więziono działaczy antykomunistycznych m.in. Władysława Frasyniuka, Adama Michnika i Leszka Moczulskiego.
|
|
Barczewo
|
|
Wieś na Żuławach Wiślanych nieopodal Jeziora Druzno. Do 2022 roku była uznawana za najniżej położony punkt Polski.
|
|
Raczki Elbląskie
|
|
Wieś nad jeziorem Dejnowo. Mieści się w nim barokowe sanktuarium maryjne z imponującymi organami Jana Josua Mosengla.
|
|
Święta Lipka
|
|
Miasto założone w XIV w. przez komtura krzyżackiego Fryderyka von Willenberga. W jego herbie znajduje się strażnica. Prawa miejskie odzyskało w 2019 r.
|
|
Wielbark
|
|
Miasto nad Nidą z gotyckim zamkiem krzyżackim i kościołem Niepokalanego Poczęcia NMP i św. Wojciecha. Siedziba władz powiatu.
|
|
Nidzica
|
|
Miasto powiatowe na obszarze dawnej Galindii. Znajdują się w nim ruiny zamku krzyżackiego i barokowy kościół ewangelicko-augsburski z 1718 r.
|
|
Szczytno
|
|
Osada leśna nad jeziorem Mamry. W czasach II wojny światowej mieścił się w nim kompleks bunkrów niemieckich – Kwatera Główna Niemieckich Wojsk Lądowych.
|
|
Mamerki
|
|
Miasto w Krainie Wielkich Jezior Mazurskich. Stacjonuje w nim 1. Mazurska Brygada Artylerii im. gen. Józefa Bema. Jego niemiecka nazwa to Angerburg.
|
|
Węgorzewo
|
|
33-tysięczne miasto nad Jeziorem Drwęckim z amfiteatrem i zamkiem krzyżackim. Siedziba władz powiatu.
|
|
Ostróda
|
|
Wieś nad Drwęcą z ruinami zamku kapituły chełmińskiej, kościołem św. Marii Magdaleny i wyciągiem narciarskim. Do 1905 r. posiadała prawa miejskie.
|
|
Kurzętnik
|
|
Miasto nad jeziorem Skiertąg. W jego herbie znajduje się pielgrzym w czarnej szacie z muszlą św. Jakuba.
|
|
Morąg
|
|
Miasto nad rzeką Wel, położone na obszarze historycznej ziemi lubawskiej, którego patronem jest św. Wojciech. W jego herbie znajduje się jednorożec.
|
|
Lidzbark
|
|
Miasto w południowo-zachodniej części województwa z zamkiem z XIV w. i Kościołem Podwyższenia Krzyża Świętego. Jego niemiecka nazwa to Soldau.
|
|
Działdowo
|
|
Miasto nad Młynówką Górowską, położone 15 km od granicy z Rosją. W 1947 r. trafił tam transport ludności ukraińskiej przesiedlonej w ramach akcji "Wisła".
|
|
Górowo Iławeckie
|
|
Wieś, w której znajdują się dwa zabytkowe kościoły - ewangelicki i katolicki oraz imponujący wiadukt kolejowy z początku XX w. na nieistniejącej już linii Ostróda-Działdowo.
|
|
Glaznoty
|
|
Miasto położone w południowej części Pojezierza Mazurskiego nad jeziorami Nidzkim i Guzianką Wielką. Powstało z połączenia dwóch miejscowości. Prawa miejskie zyskało w 1966 r.
|
|
Ruciane-Nida
|
|
Miasto w Krainie Wielkich Jezior Mazurskich. Znajduje się w nim Stacja Badawcza Instytutu Nenckiego PAN. Baza Rajdu Polski. Jego symbolem jest Król Sielaw.
|
|
Mikołajki
|
|
Miasto na obszarze dawnej Barcji. Znaczenie zyskało wraz z powstaniem węzła kolejowego. Prawa miejsce nadano mu w 1962 r. Dawniej Korszyn.
|
|
Korsze
|
|
Wieś w południowej Warmii, będąca siedzibą najbogatszej gminy w województwie (dane z 2020 r.). Liczy ok. 2 tys. mieszkańców.
|
|
Stawiguda
|
|
Miasto nad Zalewem Wiślanym. Ośrodek przemysłu spożywczego. Funkcjonuje w nim port morski i nadzalewowa kolej drezynowa.
|
|
Tolkmicko
|
|
Osada, w której znajdują się w niej ruiny gotyckiego zamku kapituły pomezańskiej - drugiego największego zamku krzyżackiego na ziemiach polskich po Malborku. Tę samą nazwę nosi słynna wieś na Kaszubach.
|
|
Szymbark
|
|
Miasto nad Łyną, przy ujściu rzeki Guber, oddalone o 12 km od granicy z Rosją. W jego herbie znajduje się brama miejska i baszta, pływające na łodzi po błękitnych wodach.
|
|
Sępopol
|
|
Miasto nad Kanałem Elbląskim, w którym znajduje się śluza, kościół św. Bartłomieja i zabytkowa dzwonnica z XIV w. W jego herbie widnieje koło młyńskie. Jego niemiecka nazwa to Liebemühl.
|
|
Miłomłyn
|
|
Miasto na Warmii, położone w pasie Wzniesień Górowskich, nad rzeką Wałszą. Znajdują się w nim ruiny zamku, na którym w 1518 i 1519 r. zamieszkiwał Mikołaj Kopernik.
|
|
Pieniężno
|
|
Miasto lokowane w XIII w., od którego pochodzi nazwa historycznej ziemi, na której jest położone. Znajdują się w nim ruiny zamku, w którym rezydował Jan Dantyszek, oraz sanktuarium Matki Boskiej Lipskiej.
|
|
Lubawa
|
|
Najmniejsze miasto w województwie, założone w XIV w. przez Krzyżaków. Mieści się w nim kościół św. Piotra Apostoła. Po II wojnie światowej w wyniku dużych zniszczeń straciło prawa miejskie, ale w 1984 r. je odzyskało.
|
|
Młynary
|
|
Miasto nad rzeką Wąską z zamkiem krzyżackim i Bramą Młyńską. Jej dawna nazwa to Holąd Pruski.
|
|
Pasłęk
|
|
Osada, w której znajduje się przejście graniczne z Rosją. Po jej przekroczeniu znajdziemy się w miejscowości Bagrationowsk, czyli Iławie Pruskiej.
|
|
Bezledy
|
|
Miasto na Mazurach, którego drugi człon nazwy pochodzi od innej miejscowości. W latach 1938–1945 znane jako Gehlenburg.
|
|
Biała Piska
|
|
Miasto nad rzeką Symsarną, które w XIV w. założył biskup Herman z Pragi. Obecnie liczy nieco ponad 3 tys. mieszkańców. Nieopodal znajduje się Jezioro Luterskie.
|
|
Jeziorany
|
|
Miasto, na które w 2012 r. spadło ogromne gradobicie. W jego obrębie znajduje się głaz narzutowy o obwodzie 28 m, tzw. "Diabelski Kamień".
|
|
Bisztynek
|
|
10-tysięczne miasto nad jeziorem Kraksy, niebędące siedzibą władz powiatu. Mieści się w nim kościół pw. św. Jana Chrzciciela. W czasie II wojny światowej założono w nim obozy jenieckie.
|
|
Biskupiec
|
|
Miasto położone nad jeziorem Ewingi. W jego herbie widnieje wizerunek św. Jana Ewangelisty w kotle. Dawniej Zełwałd.
|
|
Zalewo
|
|
Miasto nad Gardęgą, w którym znajduje się XIV-wieczny Kościół Matki Bożej Królowej Świata. W jednej z pobliskich wsi swoją rezydencję miał były prezydent Niemiec - Paul von Hindeburg.
|
|
Kisielice
|
|
Miasto położone pomiędzy trzema jeziorami: Kalwą, Leleskim i Gromem. Lokowane było w XIV w. na miejscu dawnej wsi Henrykowo. Znajduje się w nim imponujący kościół ewangelicko-augsburski z II poł. XV w.
|
|
Pasym
|
|
Miasto garnizonowe położone na terenie historycznej Jaćwierzy. Stacjonują tam 15. Giżycka Brygada Zmechanizowana i 15. Mazurski Batalion Saperów.
|
|
Orzysz
|
|
Miasto, które po II wojnie światowej straciło prawa miejsce, ale odzyskało je w 1998 r. W czasach PRL-u mieściła się w nim wytwórnia wody gazowanej. W latach 1945–46 nosiło nazwę Lubieniewo.
|
|
Miłakowo
|
|
Miasto, w którym znajduje się pokrzyżacki zamek, pełniący obecnie funkcję hotelu, oraz Ekomarina. Miejsce bitwy z 1456 r.
|
|
Ryn
|
|
Wieś w gminie Kiwity, w której znajduje się Bazylika Nawiedzenia Najświętszej Maryi Panny z XVII w. Jedno z miejsc internowania prymasa Stefana Wyszyńskiego.
|
|
Stoczek
|
|
Wieś, miejsce bitwy z 1914 r. Jej niemiecka nazwa to Tannenberg.
|
|
Stębark
|
|
Wieś na Warmii, będąca siedzibą jednej z najbogatszych gmin województwa. W 1913 r. utworzono w niej stację balonów wojskowych. Znajduje się w niej kościół św. Szymona i Judy Tadeusza.
|
|
Dywity
|
|
Wieś nad Osą, której nazwa jest taka sama jak jednego z miast, o które pytano wyżej. Do 1946 r. posiadała prawa miejskie. Wychował się w niej były selekcjoner reprezentacji Polski w piłce nożnej - Czesław Michniewicz.
|
|
Biskupiec
|
|
Wieś położona nad Jeziorem Ornowskim. Funkcjonują w niej słynne zakłady mięsne, o tej samej nazwie co wieś.
|
|
Morliny
|
|
Osada leśna na Warmii. Siedziba nadleśnictwa. Znajduje się w niej Leśne Arboretum Warmii i Mazur.
|
|
Kudypy
|
|
Wieś nad Dajną, w której znajduje się zamek krzyżacki i grodzisko średniowieczne. Wiąże się z nią legenda o św. Graalu.
|
|
Bezławki
|
|
Wieś nad jeziorem Szeląg Mały. Siedziba nadleśnictwa. W 2013 r. odbyły się w niej mistrzostwa świata w siatkówce plażowej.
|
|
Stare Jabłonki
|
|
Wieś w południowo-zachodniej części województwa. Znajduje się w niej siedziba Welskiego Parku Krajobrazowego, a także Muzeum Etnograficzne im. Edwarda Klemensa i Muzeum Przyrody.
|
|
Jeleń
|
|
Osada turystyczno-letniskowa położona na północnym brzegu jeziora Śniardwy, w przesmyku z jeziorem Tuchlin. Jej niemiecka nazwa to Trockenhorn.
|
|
Suchy Róg
|
|
Wieś w gminie Świętajno, błędnie kojarzona z postacią Juranda z powieści "Krzyżacy" Henryka Sienkiewicza. Siedziba nadleśnictwa.
|
|
Spychowo
|
|
Wieś turystyczna położona nad jeziorami Śniardwy i Tyrkło. Znajduje się w niej XVIII-wieczny kościół pw. Niepokalanego Serca NMP. Główna baza Mazurskiej Służby Ratowniczej.
|
|
Okartowo
|
|
Dawna wieś rybacka położona przy ujściu rzeki Pasłęki do Zalewu Wiślanego. Znajduje się w niej mały port morski i Kościół Matki Boskiej Miłosierdzia.
|
|
Nowa Pasłęka
|
|
Wieś na Warmii, położona w pobliżu Jeziora Wulpińskiego. Znajduje się w niej efektowny XV-wieczny kościół pw. św. Mikołaja i Jana Ewangelisty. Jej niemiecka nazwa to Schönbrück.
|
|
Sząbruk
|
|
Wieś nad Drwęcą Warmińską. Znajduje się w niej barokowy zespół pielgrzymkowy wzorowany na sanktuarium w jednej z miejscowości, o którą pytano wyżej. Jej nazwa jest taka sama jak jednego z miast powiatowych w województwie podkarpackim.
|
|
Krosno
|
|
Wieś, w której w czasach PRL-u funkcjonował Ośrodek Kształcenia Kadr Wywiadu. Później miały się w niej znajdować tajne więzienia CIA.
|
|
Stare Kiejkuty
|
|
Wieś, w której obrębie znajduje się najwyższy punkt województwa - Góra Dylewska (312 m n.p.m.).
|
|
Wysoka Wieś
|
|
Wieś, w pobliżu której znajduje się międzynarodowy Port Lotniczy Olsztyn–Mazury, jedyny port lotniczy na Mazurach.
|
|
Szymany
|
|
Wieś u podnóża drugiego co do wysokości wzgórza w województwie - Szeskiej Góry (309 m n.p.m.). Jej dawna nazwa to Damowskie.
|
|
Szeszki
|
|
Wieś gminna we wschodniej części województwa. Znajduje się w niej zabytkowy drewniany kościół pw. Narodzenia Najświętszej Marii Panny z końca XVII w. Dawniej nazywana Wallenrode.
|
|
Wieliczki
|
|
Osada, w której stacjonuje Ośrodek Szkolenia Poligonowego Wojsk Lądowych. Dawniej Karczmisko.
|
|
Bemowo Piskie
|
|
Wieś mazurska położona nad rzeką Gawlik, na przesmyku między jeziorami: Jędzelewo, Rekąty i Ułówki. Znajduje się w niej dawny ołtarz ofiarny Jaćwingòw.
|
|
Stare Juchy
|
|
Wieś, obok której w czasach II wojny światowej wybudowana została kwatera dla Heinricha Himmlera - "Hochwald".
|
|
Pozezdrze
|
|
Wieś gminna nad rzeką Sapiną i jeziorem Gołdapiwo, we wschodniej części Krainy Wielkich Jezior Mazurskich. W 2011 r. w jej okolicach spadł meteoryt.
|
|
Kruklanki
|
|
Wieś przygraniczna, w której znajduje się terminal odpraw celnych z obwodem królewieckim Federacji Rosyjskiej oraz oddane do użytku w 2010 nowoczesne drogowe przejście graniczne.
|
|
Grzechotki
|
|
Wieś gminna na Mazurach nad jeziorem Wągiel. W jej okolicach znajdują się źródła rzeki Dajna. Pochodzi z niej piosenkarka Natalia Nykiel.
|
|
Piecki
|
|
Wieś, w której znajduje się siedziba Mazurskiego Parku Krajobrazowego oraz zabytkowy cmentarz ewangelicki. Jej nazwa nawiązuje do - znanej ze spływów kajakowych - rzeki.
|
|
Krutyń
|
|
Wieś, w której funkcjonuje Stacja Dydaktyczno-Badawcza Uniwersytetu w Olsztynie. Mieści się w niej pałac wzniesiony na początku XX wieku, obecnie należący do Uniwersytetu Warmińsko-Mazurskiego.
|
|
Łężany
|
|
Wieś gminna na Wysoczyźnie Elbląskiej. Znajduje się w niej zabytkowy kościół św. Stanisława. Jej niemiecka nazwa to Trunz.
|
|
Milejewo
|
|
Wieś położona nad Jeziorem Płaskim, będącym częścią Jezioraka. Znajduje się w niej grób pisarza Zbigniewa Nienackiego oraz siedziba Parku Krajobrazowego Pojezierza Iławskiego.
|
|
Jerzwałd
|
|
Wieś w pobliżu Puszczy Romnickiej, w której stoją zabytkowe mosty kolejowe nad rzeką Błędzianką.
|
|
Stańczyki
|
|
Wieś gminna na przesmyku jezior Dąbrowa Mała i Dąbrowa Wielka, w której znajdują się ruiny zamku krzyżackiego i Kościół Ewangelicko-Metodystyczny. Do 1945 r. posiadała prawa miejskie.
|
|
Dąbrówno
|
|
Wieś gminna na Mazurach położona między jeziorami Gielądzkim i Lampackim. Znajduje się w nim XIX-wieczny neogotycki pałac rodziny von Mirbach.
|
|
Sorkwity
|
|
Wieś gminna na Żuławach Wiślanych. Znajdują się w niej zabytkowe domy podcieniowe i cmentarz mennonitów.
|
|
Markusy
|
|
Wieś gminna, która była głównym ośrodkiem grodowym pruskiego plemienia Bartów. Znajduje się w niej zamek krzyżacki i gotycki kościół Niepokalanego Serca NMP. Do 1945 r. posiadała prawa miejskie.
|
|
Barciany
|
|
Wieś gminna na Warmii, w którym znajduje się kościół Trzech Króli z końca XIV w. Jej nazwa jest taka sama jak miasta w województwie podlaskim.
|
|
Kolno
|
|
Wieś, której nazwa jest taka sama jak rzeki przepływającej przez stolicę województwa. W pobliżu wsi znajdują się źródła tej rzeki.
|
|
Łyna
|
|
Wieś nad Jeziorem Luterskim. Znajduje się w nim Ośrodek Szkolenia Służby Więziennej oraz prywatne lądowisko.
|
|
Kikity
|
|
Osada leśna w gminie Iłowo-Osada, siedziba nadleśnictwa. Najbardziej wysunięta na południe miejscowość województwa.
|
|
Dwukoły
|
