|
Hint
|
|
Answer
|
|
volledige naam
|
|
Marcus Valerius Martialis
|
|
geboren waar + wanneer
|
|
40 nC Spanje
|
|
uittrekken
|
|
24 jaar, naar Rome, droomt van schrijverscarrière
|
|
financiele omgeving
|
|
piepklein kamertje in insula
|
|
levensonderheid
|
|
cliens -> patronus
|
|
hoe geld krijgen
|
|
cliens begroeten 's ochtends patronus
|
|
waarom: voordelen cliens
|
|
eten / geld
|
|
voordelen patronus
|
|
sociale status + klusjes, mee naar forum, rouwstoet, gedicht over patronus schrijven
|
|
publieke voorlezingen
|
|
recitationes
|
|
link Martialis
|
|
nam deel hieraan
|
|
gevolg
|
|
verhoogde sociale status (geen geld)
|
|
mensen ontmoet
|
|
Seneca en Juvenalis
|
|
mettertijd: welstellend/ vb:
|
|
huis op Quirinalis en buitenverblijf in Nomentum
|
|
ondanks dat
|
|
aangewezen op gunsten van patronus
|
|
gevolg
|
|
kruiperige lofzangen op dictatoriale keizer Domitianus
|
|
na Rome
|
|
terug naar geboorteplaats Spanje in 98: landgoed gekregen van bewonderaarster (lievelingshuis)
|
|
stierf
|
|
103, Spanje
|
|
reactie op dood door
|
|
Plinius
|
|
welke reactie
|
|
niet zeker van onsterfelijkheid van Martialis, "hij heeft het wel met die bedoeling geschreven"
|
|
aantal epigrammen
|
|
1500
|
|
kenmerken epigram
|
|
kernachtig, geestig, meestal spottende gedichtjes + pointe (verrassende wending) -> puntgedicht
|
|
waar ontstaan
|
|
Griekenland
|
|
oorspronkelijke betekenis
|
|
opschrift
|
|
reden lengte
|
|
werden gebeiteld of gekrast op grafstenen/altaren/monumenten ... - daarom formulering: kort en krachtig
|
|
vorm
|
|
1 of 2 disticha (hexameter + pentameter)
|
|
inhoud
|
|
gevarieerd: humor, spot, erotiek, lofzang, taalspel
|
|
hoe genre tot bij Martialis geraakt
|
|
Romeinen namen het genre over
|
|
anders
|
|
schreven in andere metra
|
|
thema van Martialis
|
|
mens: niet de ideale verheven mens maar figuren die op randje van marginaliteit staan (armoezaaiers, parasieten, drinkebroers, pederasten, oplichters, hoeren...)
|
|
puntgedicht werd voor Martialis
|
|
spotdicht: met iedereen de draak steken
|
|
pornografisch
|
|
200 gedichten
|
|
kritiek weerleggen
|
|
Catullus voorbeeld: mijn werk is losbandig, maar mijn leven is deugdzaam
|
|
kracht Martialis
|
|
vakbekwaamheid: begin = beschrijvende of herhalende inleiding + einde = verrassende pointe (soms begrijpen wij niet: gezegden / bekende figuren)
|
|
onovertroffen in
|
|
keuze en dosering van woorden
|
|
gevolg
|
|
vaak in citatenboekjes
|
|
I 34
|
|
Lesbia je bent erger dan een hoer, neuken mag maar laat je niet betrappen
|
|
I 47
|
|
Diaulos was een slechte dokter (lijkbezorger)
|
|
II 25
|
|
Galla je maakt te veel valse beloftes
|
|
II 38
|
|
mijn buitenverblijv in Nomentum brengt op dat ik jou niet moet zien Linus
|
|
II 87
|
|
mooie meisjes branden van liefde voor jou, jij met je vissenkop Sextus
|
|
III 8
|
|
Quintus houdt van Thaïs met 1 oog, Quintus heeft er twee niet
|
|
III 26
|
|
Candidus is super rijk maar zijn vrouw is een hoer
|
|
IV 24
|
|
alle vriendinnen van Lycoris sterven, laat mijn vrouw snel een vriendin worden van haar
|
|
IV 87
|
|
Bassa sleurt altijd een kind mee, ze kan het op het kind steken als ze een scheet laat
|
|
V 43
|
|
Thaïs heeft echte zwarte tanden, Laecania heeft witte neppe tanden
|
|
V 47
|
|
Philo stoeft dat hij nooit thuis dineert (veel vrienden die hem vragen) maar eigenlijk is hij arm
|
|
V 58
|
|
morgen zal ik leven - Postumus / waar kan ik dat morgen kopen? Hij die verstandig is heeft gisteren geleefd
|
|
VI 40
|
|
Lycoris: verleden tijd, nu ben ik verliefd op Glycera; Lycoris is oud
|
|
VI 53
|
|
Andragoras heeft met ons gegeten maar hij droomde over Hermocrates (hele slechte dokter) dit was al genoeg om hem te laten sterven
|
|
VI 60
|
|
Mijn Rome bemint mn dichtbundels / ik wil verschillende emoties opwekken: dan beminnen mn gedichten mij ook
|
|
VIII 27
|
|
Gaurus = oude rijke man; mensen geven geschenken (om in testament te komen) ze zeggen "sterf"
|
|
IX 5
|
|
Paula wil met Priscus trouwen: goede smaak/ Priscus heeft ook goede smaak want hij wil niet met Paula trouwen
|
|
IX 15
|
|
Chloë 'ik heb het gedaan' op graftombes echtgenoten (moordenares)
|
|
X 8
|
|
Paula wil met mij trouwen, ze is oud, moest ze ouder zijn dan zou ik ook met haar willen trouwen (erfenis)
|
|
X 43
|
|
zevende vrouw in de aarde Phileros: aarde brengt voor jou veel op (erfenis)
|
|
XI 64
|
|
jij schrijft veel meisjes Faustus, maar ze schrijven jou niet terug
|
|
XI 97
|
|
ik kan het in één nacht 4 keer maar ik sterf moest ik het in 4 jaar 1 keer met jou moeten doen Telesilla
|
|
XII 46
|
|
je bent moeilijk, makkelijk, aangenaam vervelend; ik kan niet met jou of zonder jou leren
|
