|
#
|
|
Wskazówka
|
|
Odpowiedź
|
|
HISTOLOGIA I REGULACJA HORMONALNA UKŁADU SZKIELETOWEGO
|
|
1
|
|
Tkanka kostna o zbitym, gęsto upakowanym ułożeniu blaszek kostnych w koncentryczne osteony; występuje zazwyczaj w zewnętrznej warstwie kości, a także w trzonie kości długich.
|
|
istota zbita
|
|
2
|
|
Tkanka kostna o blaszkach kostnych układających się sieciowato w beleczki kostne, pomiędzy którymi w niewielkich przestrzeniach znajduje się szpik kostny; można ją spotkać m.in. w nasadach kości długich.
|
|
istota gąbczasta
|
|
3
|
|
Podstawowa jednostka strukturalna i funkcjonalna tkanki kostnej zbitej, inaczej system Haversa.
|
|
osteon
|
|
4
|
|
Rurkowaty przewód w strukturze kości, w którym biegną naczynia krwionośne. Obecny w środku struktury #3.
|
|
kanał osteonu
|
|
5
|
|
Dojrzałe, zmineralizowane komórki kostne.
|
|
osteocyty
|
|
6
|
|
Komórki kościogubne, szczególny rodzaj makrofagów.
|
|
osteoklasty
|
|
7
|
|
Komórki kościotwórcze.
|
|
osteoblasty
|
|
8
|
|
Organiczna substancja międzykomórkowa wytwarzana przez komórki kościotwórcza. Zapewnia elastyczność i wytrzymałość kości. Zawiera m.in. kolagen, proteoglikany i mukopolisacharydy.
|
|
osseina
|
|
9
|
|
Nieorganiczny związek wapnia, stanowiący składnik kości i zębów i zapewniający ich twardość.
|
|
hydroksyapatyt
|
|
10
|
|
Silne unaczyniona i unerwiona błona pokrywająca większość powierzchnię kości.
|
|
okostna
|
|
11
|
|
Tkanka krwiotwórcza występująca w jamie szpikowej oraz w przestrzeniach tkanki kostnej gąbczastej.
|
|
szpik kostny
|
|
12
|
|
Część kości długiej zbudowana głównie z tkanki kostnej gąbczastej. Na niej znajdują się powierzchnie stawowe.
|
|
nasada kości
|
|
13
|
|
Podłużna część kości długiej, w której znajduje się jama szpikowa.
|
|
trzon kości
|
|
14
|
|
Chrzęstna strefa kości długiej, która umożliwia wzrost kości na długość.
|
|
chrząstka nasadowa
|
|
15
|
|
Miejsca, w których chrząstka zostaje zastępowana przez tkankę kostną.
|
|
punkty kostnienia
|
|
16
|
|
Hormon wydzielany m.in. przez tarczycę, pobudzający komórki kostne do absorpcji jonów wapnia z krwi.
|
|
kalcytonina
|
|
17
|
|
Hormon wydzielany przez przytarczyce w odpowiedzi na spadek stężenia jonów wapnia we krwi.
|
|
parathormon
|
|
18
|
|
Aktywna forma witaminy D, stymulująca resorpcję kości i wzmagająca wchłanianie wapnia z układu pokarmowego i wydalniczego.
|
|
kalcytriol
|
|
19
|
|
Rodzaj tkanki chrzęstnej obecny m.in. w przymostkowych częściach żeber i na powierzchniach stawowych, a także w strefie wzrostu między trzonem a nasadami kości długich. Tkanka odporna na ściskanie.
|
|
chrząstka szklista
|
|
20
|
|
Rodzaj elastycznej i odpornej na ściskanie tkanki chrzęstnej, z którego zbudowana jest np. małżowina uszna, trąbka słuchowa oraz niektóre struktury układu oddechowego.
|
|
chrząstka sprężysta
|
|
21
|
|
Wytrzymała na rozrywanie tkanka chrzęstna, tworząca dyski międzykręgowe, spojenie łonowe i staw łączący szczęki górną i dolną.
|
|
chrząstka włóknista
|
|
RODZAJE KOŚCI
|
|
22
|
|
Rodzaje kości według kształtu
|
|
kości długie
|
|
23
|
|
kości krótkie
|
|
24
|
|
kości płaskie
|
|
25
|
|
kości różnokształtne
|
|
26
|
|
Kości wypełnione jamkami z powietrzem i wyścielone cienką błoną śluzową. Obecne wyłącznie w czaszce.
|
|
kości pneumatyczne
|
|
ANATOMIA CZASZKI
|
|
27
|
|
Kości mózgoczaszki
|
|
kość czołowa
|
|
28
|
|
kość ciemieniowa
|
|
29
|
|
kość skroniowa
|
|
30
|
|
kość potyliczna
|
|
31
|
|
kość klinowa
|
|
32
|
|
kość sitowa
|
|
33
|
|
Kości trzewioczaszki
|
|
kość jarzmowa
|
|
34
|
|
kość nosowa
|
|
35
|
|
Kości trzewioczaszki
|
|
kość łzowa
|
|
36
|
|
kość podniebienna
|
|
37
|
|
kość szczękowa
|
|
38
|
|
żuchwa
|
|
39
|
|
kość gnykowa
|
|
40
|
|
Silny staw łączący szczęki górną i dolną, umożliwia żucie pokarmu i artykulację.
|
|
staw skroniowo-żuchwowy
|
|
41
|
|
Kosteczki słuchowe
|
|
młoteczek
|
|
42
|
|
kowadełko
|
|
43
|
|
strzemiączko
|
|
44
|
|
Wielotkankowy, twardy narząd występujący w jamie ustnej lub jamie gębowej kręgowców. Składa się z korony, szyjki i korzenia. Służy do rozrywania i miażdżenia pokarmu.
|
|
ząb
|
|
45
|
|
Rodzaje tego narządu.
|
|
siekacz
|
|
46
|
|
kieł
|
|
47
|
|
przedtrzonowiec
|
|
48
|
|
trzonowiec
|
|
49
|
|
Anatomiczny ubytek w kościach szczękowych i żuchwie, gdzie wklinowana jest struktura #44.
|
|
zębodół
|
|
50
|
|
Jama kostna, w której usytuowany jest narząd wzroku.
|
|
oczodół
|
|
51
|
|
Nieruchome, włókniste spojenie kości czaszki.
|
|
szew
|
|
52
|
|
Łącznotkankowe spojenie kości czaszki u noworodków i niemowląt. Umożliwia badanie mózgowia dziecka przy pomocy aparatu USG.
|
|
ciemiączko
|
|
ANATOMIA KRĘGOSŁUPA I KLATKI PIERSIOWEJ
|
|
53
|
|
C1-C7.
|
|
kręgi szyjne
|
|
54
|
|
Kręg łączący kręgosłup z czaszką.
|
|
dźwigacz
|
|
55
|
|
Drugi kręg szyjny, który umożliwia obracanie kręgu pierwszego i tym samym ruchy czaszki.
|
|
obrotnik
|
|
56
|
|
Th1-Th12.
|
|
kręgi piersiowe
|
|
57
|
|
L1-L5.
|
|
kręgi lędźwiowe
|
|
58
|
|
S1-S5. Często zrośnięte w jedną kość.
|
|
kręgi krzyżowe
|
|
59
|
|
Co1-Co4/5. Często zrośnięte w jedną kość.
|
|
kręgi guziczne
|
|
60
|
|
Wygięcie kręgosłupa ku stronie grzbietowej.
|
|
kifoza
|
|
61
|
|
Wygięcie kręgosłupa ku stronie brzusznej.
|
|
lordoza
|
|
62
|
|
Boczne skrzywienie kręgosłupa.
|
|
skolioza
|
|
63
|
|
Zbudowana z tkanki chrzęstnej włóknistej struktura znajdująca się między kręgami.
|
|
krążek międzykręgowy
|
|
64
|
|
12 par wygiętych kości tworzących klatkę piersiową. Wyróżnia się: prawdziwe, rzekome i wolne.
|
|
żebra
|
|
65
|
|
Płaska kość łącząca struktury #64 od strony brzusznej. Składa się z rękojeści, trzonu i #66.
|
|
mostek
|
|
66
|
|
Dolna część kości #65. Służy jako punkt orientacyjny do prawidłowego przystawienia rąk podczas resuscytacji krążeniowo-oddechowej.
|
|
wyrostek mieczykowaty
|
|
ANATOMIA KOŃCZYNY GÓRNEJ
|
|
67
|
|
Górna część szkieletu kończyny górnej, z którą połączona jest wolna kończyna górna.
|
|
obręcz barkowa
|
|
68
|
|
Staw łączący #67 z wolną kończyną górną.
|
|
staw ramienny
|
|
69
|
|
Duża, trójkątna, płaska kość leżąca wśród mięśni grzbietu. Wchodzi w skład struktury #67.
|
|
łopatka
|
|
70
|
|
Kość długa, wchodząca w skład struktury #67. Jest jedynym łącznikiem między szkieletem osiowym a szkieletem kończyny górnej.
|
|
obojczyk
|
|
71
|
|
Wieloosiowy staw łączący kości #69 i #70.
|
|
staw mostkowo-obojczykowy
|
|
72
|
|
Długa kość stanowiąca proksymalną część wolnej kończyny górnej.
|
|
kość ramienna
|
|
73
|
|
Kości przedramienia.
|
|
kość promieniowa
|
|
74
|
|
kość łokciowa
|
|
75
|
|
Złożony staw, łączący z sobą kości ramienia i przedramienia.
|
|
staw łokciowy
|
|
76
|
|
Ból tkanek w okolicy stawu #75, który może się pojawić po intensywnym prostowaniu i zginaniu stawu nadgarstka, np. po wyrywaniu chwastów w ogrodzie lub odbijaniu piłki bekhendem.
|
|
łokieć tenisisty
|
|
77
|
|
Staw łączący przedramię i nadgarstek.
|
|
staw promieniowo-nadgarstkowy
|
|
78
|
|
Kości nadgarstka
|
|
kość łódeczkowata
|
|
79
|
|
kość księżycowata
|
|
80
|
|
kość trójgraniasta
|
|
81
|
|
kość grochowata
|
|
82
|
|
kość czworoboczna mniejsza
|
|
83
|
|
kość czworoboczna większa
|
|
84
|
|
kość główkowata
|
|
85
|
|
kość haczykowata
|
|
86
|
|
Kości palców
|
|
paliczki
|
|
87
|
|
Nazwy palców
|
|
kciuk
|
|
88
|
|
palec wskazujący
|
|
89
|
|
palec środkowy
|
|
90
|
|
palec serdeczny
|
|
91
|
|
palec mały
|
|
92
|
|
Stan chorobowy wynikający z długotrwałego ucisku nerwu pośrodkowego w kanale nadgarstka. Występuje np. u osób pracujących z intensywnym użyciem myszki komputerowej.
|
|
zespół cieśni kanału nadgarstka
|
|
ANATOMIA KOŃCZYNY DOLNEJ
|
|
93
|
|
Górna część szkieletu kończyny dolnej, z którą połączona jest wolna kończyna dolna.
|
|
obręcz miedniczna
|
|
94
|
|
Staw łączący szkielet osiowy ze szkieletem kończyny dolnej.
|
|
staw krzyżowo-biodrowy
|
|
95
|
|
Dolna, węższa część miednicy.
|
|
miednica mniejsza
|
|
96
|
|
Górna, szeroka część miednicy.
|
|
miednica większa
|
|
97
|
|
Kości miednicy
|
|
kość biodrowa
|
|
98
|
|
kość kulszowa
|
|
99
|
|
kość łonowa
|
|
100
|
|
Połączenie ścisłe dwóch kości #99 przy pomocy tkanki chrzęstnej. Wspomaga bezpieczny przebieg naturalnego porodu.
|
|
spojenie łonowe
|
|
101
|
|
Długa kość stanowiąca proksymalną część wolnej kończyny dolnej.
|
|
kość udowa
|
|
102
|
|
Kulisty staw panewkowy łączący #93 z wolną kończyną dolną. Składa się z głowy kości #101 i panewki
|
|
staw biodrowy
|
|
103
|
|
Kości podudzia
|
|
kość strzałkowa
|
|
104
|
|
kość piszczelowa
|
|
105
|
|
Największy staw w ciele człowieka, zawiasowy, złożony. Łączy udo i podudzie.
|
|
staw kolanowy
|
|
106
|
|
Staw łączący kości goleni ze stępem. Potocznie: "kostka".
|
|
staw skokowo-goleniowy
|
|
107
|
|
Staw łączący kość skokową z kością piętową i kością łódkowatą.
|
|
staw skokowy dolny
|
|
108
|
|
Kości stępu
|
|
kość skokowa
|
|
109
|
|
kość piętowa
|
|
110
|
|
kość łódkowata
|
|
111
|
|
kości klinowate
|
|
112
|
|
kość sześcienna
|
|
113
|
|
Pięć długich kości, które łączą kości stępu z kośćmi palców.
|
|
kości śródstopia
|
|
114
|
|
Najsilniejszy i leżący najbardziej przyśrodkowo palec stopy.
|
|
paluch
|
|
115
|
|
Dolna powierzchnia stopy.
|
|
podeszwa
|
|
116
|
|
Nieprawidłowe wysklepienie #115.
|
|
płaskostopie
|
|
MIĘŚNIE I STAWY
|
|
117
|
|
Kurczliwa część mięśnia szkieletowego.
|
|
brzusiec
|
|
118
|
|
Niekurczliwa część mięśnia zbudowana z pasm tkanki łącznej włóknistej. Tworzy przyczep mięśnia do kości lub skóry.
|
|
ścięgno
|
|
119
|
|
Staw zawierający dwie powierzchnie stawowe.
|
|
staw prosty
|
|
120
|
|
Staw zawierający więcej niż dwie powierzchnie stawowe.
|
|
staw złożony
|
|
121
|
|
Staw jednoosiowy, w którym jedna powierzchnia stawowa ma postać bloczka, a druga ma kształt wklęsły, pasujący do bloczka.
|
|
staw zawiasowy
|
|
122
|
|
Staw jednoosiowy, w którym jedna powierzchnia stawowa obraca się w stosunku do drugiej. Umożliwia ruch rotacyjny w dwie strony.
|
|
staw obrotowy
|
|
123
|
|
Staw jednoosiowy, umożliwiający ruch obrotowy w osi pionowej z jednoczesnym ruchem posuwistym w tej osi.
|
|
staw śrubowy
|
|
124
|
|
Staw dwuosiowy składający się z powierzchni stawowych eliptycznej i wklęsłej.
|
|
staw eliptyczny
|
|
125
|
|
Staw dwuosiowy, którego powierzchnie stawowe mają kształt siodła.
|
|
staw siodełkowy
|
|
126
|
|
Staw wieloosiowy składający się z główki i panewki, przy czym panewka jest mała.
|
|
staw kulisty wolny
|
|
127
|
|
Staw wieloosiowy składający się z główki i panewki, która obejmuje dużą część główki. Zakres ruchu jest mniejszy niż w stawie #126.
|
|
staw kulisty panewkowy
|
|
128
|
|
Staw wieloosiowy, którego powierzchnie są prawie płaskie. Ma dość ograniczony zakres ruchu.
|
|
staw płaski
|
|
129
|
|
Staw, którego powierzchnie stawowe mają kształt niepozwalający przypisać ich do jednego z pozostałych rodzajów stawów.
|
|
staw nieregularny
|
|
130
|
|
Przestrzeń stanowiąca miejsce przemieszczania się powierzchni stawowych. Wypełnia ją płyn #134.
|
|
jama stawowa
|
|
131
|
|
Obszary kości przystosowane kształtem do tworzenia stawu i poruszania się względem siebie. Są pokryte warstwą #132.
|
|
powierzchnie stawowe
|
|
132
|
|
Warstwa tkanki łącznej pokrywająca obszary kości tworzących staw. Zapobiega ścieraniu się kości i ułatwia poślizg ruchu.
|
|
chrząstka stawowa
|
|
133
|
|
Osłona stawu, składająca się z dwóch warstw: błony włóknistej oraz #135. Okala i łączy części kości tworzące staw (#131).
|
|
torebka stawowa
|
|
134
|
|
Przezroczysty, lepki płyn zmniejszający tarcie między powierzchniami stawowymi.
|
|
maź stawowa
|
|
135
|
|
Część #133 produkująca płyn #134.
|
|
błona maziowa
|
|
136
|
|
Wytwór błony #135, który uwypukla się na zewnątrz jamy stawowej. Również wydziela płyn #134. Występuje w niewielu stawach.
|
|
kaletka maziowa
|
|
137
|
|
Dwa dodatkowe elementy stawu kolanowego, zbudowane z tkanki chrzęstnej włóknistej. Wyróżnia się przyśrodkową i boczną. Umożliwiają ruch obrotowy przy zgiętym kolanie oraz wspomagają dopasowanie do siebie powierzchni stawowych.
|
|
łąkotki
|
|
138
|
|
Małe kościste struktury obecne w niektórych ścięgnach kończyny górnej i dolnej. Największa z nich to rzepka.
|
|
trzeszczki
|
|
139
|
|
Pasma wytrzymałej tkanki łącznej, które wzmacniają staw.
|
|
więzadła stawowe
|
|
140
|
|
Struktura wewnątrzstawowa, silnie unerwiona i unaczyniona, pogłębiająca panewkę stawową.
|
|
obrąbek stawowy
|
|
URAZY I CHOROBY UKŁADU RUCHU
|
|
141
|
|
Utrata fizjologicznej łączności powierzchni stawowych, prowadząca do uszkodzenia struktur wewnątrz stawu, w tym naciągnięcia lub zerwania torebki stawowej. Objawia się m.in. brakiem ruchów czynnych i bolesnych oporem przy ruchach biernych.
|
|
zwichnięcie stawu
|
|
142
|
|
Uraz stawu wskutek przekroczenia jego zakresu ruchomości. W jego wyniku uszkodzeniu mogą ulec torebka stawowa, więzadła, chrząstka stawowa, a nawet kości.
|
|
skręcenie stawu
|
|
143
|
|
Choroba cechująca się bólem i ograniczeniem ruchomości stawów, wynikająca z zaburzeń funkcjonowania chrząstki stawowej. W początkowej fazie dotknięty chorobą staw boli przy poruszaniu się, ale w zaawansowanej także w spoczynku. Największe nasilenie bólu następuje przy pierwszych próbach poruszania się po nocy.
|
|
choroba zwyrodnieniowa stawów
|
|
144
|
|
W przebiegu tej choroby występują ataki ostrego zapalenia stawów, które obejmuje obrzęk. Najczęściej obejmuje staw śródstopno-paliczkowy palucha. Jej przyczyną jest podwyższone stężenie kwasu moczowego we krwi, który w postaci kryształków odkłada się w stawach i ścięgnach.
|
|
artretyzm
|
|
145
|
|
Autoimmunologiczna, zapalna choroba tkanki łącznej, prowadząca do zniekształcenia stawów i upośledzenia ich funkcji.
|
|
reumatoidalne zapalenie stawów
|
|
146
|
|
Choroba, w wyniku której maleje gęstość kości i stają się one podatne na złamania. Często występuje po menopauzie.
|
|
osteoporoza
|
|
147
|
|
Choroba spowodowana niedoborem witaminy D u dzieci, objawiająca się m.in. wygięciem kości kończyny dolnej.
|
|
krzywica
|
|
148
|
|
Przerwanie ciągłości kości, będące skutkiem urazu mechanicznego lub choroby.
|
|
złamanie kości
|
|
RODZAJE POŁĄCZEŃ KOŚCI
|
|
149
|
|
Nieruchomy sposób połączenia kości.
|
|
połączenia ścisłe
|
|
150
|
|
Połączenie elementów kostnych przy udziale tkanki kostnej.
|
|
kościozrost
|
|
151
|
|
Połączenie elementów kostnych przy pomocy tkanki łącznej.
|
|
więzozrost
|
|
152
|
|
Połączenie elementów kostnych przy pomocy tkanki chrzęstnej.
|
|
chrząstkozrost
|
|
153
|
|
Część szkieletu człowieka, na którą składają się: czaszka, kręgosłup i klatka piersiowa.
|
|
szkielet osiowy
|
