|
Opis
|
|
Forma
|
|
osadzanie materiału transportowanego przez lodowiec
|
|
Akumulacja lodowcowa
|
|
znajdująca się najniżej krawędź lodowca, która zawsze jest prostopadła do toru, po
którym rusza się lodowiec; znajduje się w obszarze topnienia
|
|
Czoło lodowca
|
|
forma terenu powstała w wyniku erozyjnej działalności lodowca, na skutek
przekształcenia doliny V‐kształtnej przez jęzory lodowcowe i wody z nich wypływające;
posiadają strome ściany skalne i płaskie dno
|
|
Dolina U-kształtna
|
|
dolina, której przekrój poprzeczny przypomina literę V; najczęściej występuje na
obszarach górskich, w górnych biegach rzek; posiada strome zbocza, pokryte drobnym
materiałem skalnym i wąskim dnem
|
|
Dolina V-kształtna
|
|
to niski pagórek o eliptycznym i asymetrycznym kształcie, wydłużony w kierunku ruchu
lądolodu; powstaje z materiału morenowego znajdującego się pod lądolodem
|
|
Drumlin
|
|
fragmenty skały litej, odporne na działanie czynników klimatycznych, przeniesiony przez
lądolód; występują w północnej i środkowej części naszego kraju
|
|
Eratyki
|
|
niszcząca działalność lodowca polegająca między innymi na przechwytywaniu materiału
skalnego z podłoża, który przymarzł do lodu oraz rysowaniu i wygładzaniu skał podłoża
niesionym materiałem
|
|
Erozja lodowca
|
|
rodzaj pokrywy stokowej w postaci głazowisk powstałych w wyniku wietrzenia
mrozowego na przedpolu lądolodu
|
|
Gołoborze
|
|
jezioro powstałe w zagłębieniach pomiędzy wzniesieniami moren czołowych
i obniżeniach moreny dennej cechujące się stosunkowo dużą powierzchnią i małą głębokością oraz urozmaiconą linią brzegową
|
|
Jezioro morenowe
|
|
głębokie jezioro o niewielkiej powierzchni i kolistym kształcie; powstaje w wyniku
wytopienia lodu pozostałego podczas cofania się lądolodu
|
|
Jezioro wytopiskowe
|
|
pagórek ze spłaszczonym wierzchołkiem o okrągłym lub wydłużonym kształcie;
zbudowany ze żwirów, piasków i mułów akumulowanych przez wody w szczelinach
i zagłębieniach lądolodu
|
|
Kem
|
|
zagłębienia terenu pod polami firnowymi powstałe w wyniku długotrwałego działania
mas lodu; to miejsce, z którego wypływa jęzor lodowca górskiego
|
|
Kotły polodowcowe
|
|
gruba pokrywa lodowa zajmujące duże powierzchnie np. kontynentu lub jego znacznej
części poruszająca się pod wpływem własnego ciężaru we wszystkich kierunkach
|
|
Lądolód
|
|
wolno płynąca masa lodu, tworząca się przez nagromadzenie na powierzchni terenu
dużych mas lodu, które pod wpływem własnego ciężaru przesuwają się w dół
|
|
Lodowiec
|
|
wał z materiału skalnego transportowanego przez lodowiec tworzący się obok jęzora
lodowca górskiego
|
|
Morena boczna
|
|
rodzaj moreny powstałej wskutek połączenia moren bocznych zlewających się
lodowców górskich
|
|
Morena środkowa
|
|
ciągi pagórków lub wały tworzące się przed czołem lodowca podczas jego
dłuższego postoju
|
|
Morena czołowa
|
|
płaskie lub faliste obszary z licznymi zagłębieniami bezodpływowymi, powstałe w wyniku
akumulacji materiału skalnego pod lądolodem
|
|
Morena denna
|
|
wzgórze lub szczyt wznoszący się nad powierzchnią lądolodu
|
|
Nunatak
|
|
kręte pagórki, ułożone zgodnie z kierunkiem ruchu lądolodu, o długości do kilkunastu
kilometrów; zbudowane z piasków i żwirów osadzonych przez wody płynące w szczelinach pod lodowcem
|
|
Ozy
|
|
forma terenu powstała w wyniku erozyjnej działalności lodowca; szerokie obniżenia
terenu o płaskim dnie, którymi kiedyś płynęły wody z topniejącego lądolodu oraz rzeki;
powstają wzdłuż czoła lądolodu, w miejscu gdzie lodowiec stał dłużej
|
|
Pradoliny
|
|
zmniejszanie się lodowca ze względu na ocieplenie klimatu
|
|
Regresja
|
|
forma terenu powstała w wyniku erozyjnej działalności lodowca; długie, głębokie, wąskie
zagłębienia o stromych zboczach i nierównym dnie; powstały na skutek działania wód
polodowcowych płynących w szczelinach lądolodu; wypełnione wodą rynny tworzą
jeziora rynnowe
|
|
Rynny polodowcowe
|
|
rzeźba terenu, która została ukształtowana podczas ostatniego zlodowacenia; cechuje się
dużą dynamika ukształtowania terenu, licznymi formami wklęsłymi oraz jeziorami
|
|
Rzeźba młodoglacjalna
|
|
ukształtowana podczas starszych zlodowaceń plejstoceńskich; na jej ostateczną formę
miał wpływ zimny klimat peryglacjalny ostatniego zlodowacenia panujący na przedpolu
lodowca; krajobraz peryglacjalny tworzą: gołoborza, wydmy śródlądowe, pokrywy lessowe
|
|
Rzeźba staroglacjalna
|
|
duże płaskie stożki napływowe zbudowane z piasków i żwirów, niesione przez wody
z topniejącego lądolodu tworzyły się na przedpolu moren czołowych
|
|
Sandry
|
|
obszar na przedpolu lodowca, gdzie często występuje wietrzenie mrozowe i inne
procesy geologiczne zachodzące w warunkach gdy podłoże jest zmarznięte
|
|
Strefa peryglacjlana
|
|
przesuwanie się czoła lodowca w przód; do transgresji dochodzi, gdy zasilanie lodowca
przez lód jest większe niż jego topnienie
|
|
Transgresja
|
|
zjawisko trwałego występowania pokrywy lodowej typowe dla obszarów polarnych
i wysokogórskich; jego efektem są lodowce i lądolody
|
|
Zlodowacenie
|
