Państwa podczas II wojny światowej - Finlandia

+2

Dwudziestolecie międzywojenne

Finlandia to państwo powstałe w 1918 roku. W styczniu tego roku wybuchła wojna domowa z bolszewikami. Która zakończyła się zwycięstwem Białych. Po I wojnie światowej państwo radziło sobie dobrze m.in. usprawniało gospodarkę. Pierwszym prezydentem został Kaarlo Juho Stahlberg. Finlandia zaczęła się bogacić, jednakże wojsko było bardzo biedne. Rząd postanowił znacząco zminimalizować wydatki wojskowe. I tutaj zjawia się postać, bez której Finlandii by na mapie teraz nie było. Jest to Carl Gustaf Mannerheim, wojskowy który wywalczył niepodległość Finlandii podczas rosyjskiej wojny domowej. Został on mianowany marszałkiem i dowódcą sił obrony Finlandii. Można by było go porównać do Józefa Piłsudskiego (obaj byli marszałkami, mieli wąsy i przyczynili się do niepodległości swoich państw). Mannerheim poprosił prezydenta o zwiększenie wydatków na wojsko jednak nie zostało to zrealizowane. Miało to jednak zostać zmienione

Carl Gustaf Mannerheim

Start wojny i wojna zimowa

We wrześniu 1939 roku III Rzesza zaatakowała Polskę. W odpowiedzi Francja i Wielka Brytania wypowiedziały III Rzeszy wojnę. Tymczasem prezydent Finlandii zgodził się finalnie na zwiększenie wydatków na wojsko. Finlandia w czasie wojny ogłosiła neutralność. Jednakże ZSRR miało inne plany. Na mocy paktu Ribbentrop-Mołotow ZSRR miało zdobyć całą Finlandię. Władze sowieckie zapraszały rząd fiński do Moskwy w celu omówienia spraw politycznych. W skrócie zażądali oddania większości ziem fińskich do ZSRR. Jednakże Stahlberg odmówił żądań. W odpowiedzi 30 listopada 1939 roku ZSRR najechał na Finlandię. Inwazję nazwano wojną zimową. ZSRR uważało, że wojna pójdzie szybko i dzięki wojnie umocni swoją pozycję na arenie międzynarodowej. Finlandia liczyła na pomoc od Szwecji i Wielkiej Brytanii, lecz ostatecznie została sama (Szwecja chciała utrzymać swoją neutralność, a Wielka Brytania rozważała wysłanie żołnierzy, lecz Norwegia i Szwecja odmówili przejścia. Dodatkowo była już w stanie wojny z Niemcami). Ku zaskoczeniu fińscy żołnierze bardzo sobie radzili w wojnie. Fińcy snajperzy dominowali w wojnie, żołnierze ubrani na biało dziesiątkowali nieprzygotowanych sowieckich żołnierzy a Linia Mannerheima zbudowana jeszcze przed wojną bardzo pomogła Finom, spowalniając i powstrzymując ataki sowieckie. Jednak z czasem zasoby Finlandii zaczęły maleć, więc w 1940 rozpoczęto rozmowy pokojowe. Na ich mocy Finlandia utraciła Karelię i Sallę. Po upadku Francji Finlandia przestała liczyć na pomoc Wielkiej Brytanii, więc sprzymierzyła się z III Rzeszą głównie po to by odzyskać utracone tereny.

Terytoria utracone przez Finlandię na rzecz ZSRR na mocy traktatu moskiewskiego w 1940 roku (zaznaczone na czerwono)
Planowany podział Europy Środkowej na mocy Paktu Ribbentrop-Mołotow. Sowiecką strefę wpływów zaznaczono na pomarańczowo. Jak widać Finlandia miała zostać całkowicie włączona do ZSRR

Operacja Barbarossa

III Rzesza planowała Operację Barbarossa, czyli atak na ZSRR. Zgodziła się wysłać część swojego wojska na granicę fińsko-sowiecką. 22 grudnia 1941 roku rozpoczeła się Operacja Barbarossa pomiędzy ZSRR a państwami Osi (III Rzesza, Rumunia, Włochy, Węgry, Słowacja i Chorwacja). Finlandia walczyła po stronie Osi, lecz oficjalnie do niej nie należała, tylko działała jako współwalczący sojusznik przeciwko ZSRR. Drugą wojnę fińsko radziecką określa się mianem wojny kontynuacyjnej. Wojska fińskie rozpoczęły atak na tereny Karelii którą straciły w poprzedniej wojnie. Mannerheim chciał zająć całą Karelię która należała do ZSRR. Finowie zajmowali sowiecką Karelię aż do czasu, kiedy niemieckie wojska zaczęły przegrywać. Mannerheim z czasem zaczął wątpić, czy III Rzeszy uda się wygrać wojnę. Z czasem III Rzesza zaczęła się wycofywać a ZSRR zaczeło kontratak na Finlandię.

Wojna lapońska i koniec wojny

Rząd fiński uznał, że pora rozpocząć negocjacje z Aliantami. Na negocjacjach wyjątkowo surowe warunki postawiło ZSRR. Domagało się ono oddania prowincji Petsamo, ogromnych reparacji i demobilizacji armii. Finlandia jednak odmówiła te żądania, więc ZSRR kontynuowało atak na Finlandię. Finlandia uznała, że trzeba tym razem przyjąć warunki, lecz na przeszkodzie stała III Rzesza, która domagała się fińskiej pomocy. Obecny wtedy prezydent Risto Ryti ustąpił ze stanowiska, a jego miejsce zajął Mannerheim, który zerwał układy z III Rzeszą. III Rzesza, jednak dalej domagała się pomocy. lecz finalnie zrezygnowała. Po rozwiązaniu problemu z III Rzeszą powrócono do rozmów z ZSRR. Dodał on warunek, że wojska niemieckie mają opuścić Finlandię. Wojna kontynuacyjna dobiegła końca, lecz nadeszła kolejna wojna, nazwana wojną lapońską. Walczyły w niej Finlandia i III Rzesza. Krótko mówiąc III Rzesza stawiała większy opór, ale finalnie to Finlandii udało się zwyciężyć i pozbyć wszystkich wojsk niemieckich ze swoich ziem. Po zakończeniu II wojny światowej Finlandia mogła rozpocząć kolejny etap swojej historii.

„Zwycięstwo w Laponii”, fińscy żołnierze zatykają fińską flagę na granicy z Norwegią

Podsumowanie

Finlandię w II wojnie światowej można podsumować jako państwo walczące głównie o przetrwanie i zachowanie niepodległości, balansujące między wielkimi mocarstwami.

Zakończenie

Bardzo dziękuję za przeczytanie mojego bloga :)

Komentarze
Nie ma jeszcze komentarzy