Państwa podczas II wojny światowej - Węgry
Ostatnio zaktualizowany: 23 grudnia 2025
Zgłoś ten blog
Dwudziestolecie międzywojenne
Po rozpadzie Austro-Węgier w 1918 roku w wyniku wielu powodów, np. osłabienia, wzrostu nacjonalizmów czy samej I wojny światowej, Węgry stały się suwerennym państwem. Przed 1920 roku były całkiem sporym państwem otoczonym przez góry. Powiedziałem "przed 1920" bo właśnie wtedy nastąpił Traktat w Trianon, na mocy którego Węgry utraciły większość ziem (Burgenland na rzecz Austrii, Prekmuję, Chorwację, Slawonię i Wojwodinę na cześć Królestwa SHS (późniejsza Jugosławia), Transylwanię na rzecz Rumunii i Słowację i Zakarpacie na rzecz Czechosłowacji). Dodatkowo zlikwidowano powszechną służbę wojskową i ograniczono armię do zaledwie 35 000 żołnierzy. Zabroniono także Węgrom posiadania broni pancernej, lotniczej, lotnictwa i marynarki. Węgrzy zareagowali na ten traktat głębokim szokiem, żałobą i oburzeniem. Po krótkich rządach komunistycznych w 1919 na Węgrzech ustanowiono monarchię konstytucyjną. Władzę przejął admirał Miklós Horthy. Człowiek ten (jak pewnie większość Węgrów) nienawidził Traktatu w Trianon i chciał przywrócić dawną potęgę Węgier
To nie było jednak łatwe gdyż państwa które czuły zagrożenie ze strony Węgier (Czechosłowacja, Rumunia i Jugosławia) utworzyły sojusz o nazwie Mała Ententa. Sojusz ten miał na celu utrzymanie powojennego ładu na Bałkanach i jak już mówiłem zatrzymać węgierską agresję, która mogła według nich nadejść w każdej chwili. Przez pierwsze lata Horthy skupiał się na stabilizacji swojej władzy i gospodarki, lecz nie było to łatwe, gdyż to co zostało z Węgier było mało uprzemysłowione a duże złoża surowców zostały utracone przez Traktat w Tiranon. Budowane były huty, by odnowić gospodarkę. W państwie kwitła dyktatura z upływem czasu. W końcu rządzący wzieli za cel tzw. rewicjonizm. Polegał on na odzykaniu ziem utraconych przez traktat. Horthy nawiązał kontakt z faszystowskimi Włochami i z III Rzeszą. To drugie państwo wierzyło, że Węgry będą miały duże znaczenie strategiczne w nadchodzącym konflikcie.
Ku wojnie
W 1938 roku Niemcy dokonały "Anschluss" Austrii a w 1939 roku na mocy układu monachijskiego zaatakowały Czechosłowację. Węgry w tym drugim wydarzeniu zażądały terenów południowej Słowacji przy granicy. W listopadzie kiedy Horthy przyjechał do Koszyc, był witany przez Węgrów zamieszkujących tutejsze miasto Wszystko było częścią tzw. I Arbitrażu Wiedeńskiego. Po ataku na Czechosłowację powstała II Republika Czechosłowacka, która była całkowicie osłabiona. Potem Niemcy całkowicie zlikwidowały Czechosłowację zajmując Czechy i robiąc z nich Protektorat Czech i Moraw, następnie niepodległość ogłosiła Czechosłowacja i Karpato-Ukraina. Jeżeli widzieliście mój poprzedni blog, w którym mówiłem o najkrócej istniejących państwach świata, to pewnie dobrze wiecie, że to drugie istniało tylko jeden dzień dopóki Węgry za zgodą Niemiec zajęły Karpato-Ukrainę. Przez zajęcie tego "państwa" Węgry zyskały granicę z Polską. Oba państwa bardzo się z tego powodu cieszyły.
WOJNA!
Nastał nieszczęsny wrzesień 1939 roku. Hitler zaatakował Polskę i poprosił Węgry, żeby ci zrobili to samo, ale ci odmówili. Na dodatek Węgrzy udzielali pomoc uciekającym Polakom, a Horthy odmawiał deportacji Żydów. Hitler był wkurzony, ale nic z tym nie zrobił, bo Węgry były mu potrzebne. W 1940 roku Węgry zajeły połowę rumuńskiego Siedmiogrodu w ramach II Arbitrażu Wiedeńskiego i podobnie jak w Koszycach, Horthy wszedł do Bystrzycy, gdzie został powitany przez rodaków z tego miasta. Tymczasem Włochy próbowały swoich sił z Grecją, a Niemcy podbiły Danię, Norwegię, Beneluks i Francję. Potem rozpoczęła się Kampania Bałkańska. Były to działania wojenne państw Osi przeciwko Jugosławii i Grecji. Węgry wykorzystali ten moment, by poszerzyć granice. Chodziło tu o jugosławską Wojwodinę, jednak Hitler zarządał zapłaty za węgierskie nabytki. Domagał się udziału wojsk węgierskich w ataku na Jugosławię. Horthy zgodził się i zajęły upragnione terytoria.
Operacja Barbarossa
W czerwcu 1941 roku rozpoczęła się inwazja państw Osi na ZSRR. Węgry w przeciwieństwie do III Rzeszy miały inne powody do walki. Otóż Rumunia, która miała z ZSRR porachunki terytorialne (Besarabia) ochoczo wzięła udział w inwazji, a Hitler obiecał, że jak się spisze to może Siedmiogród dostanie, więc gdyby armia węgierska spisałaby się lepiej, to Siedmiogród zostałyby z nimi. Armia węgierska o nazwie Korpus w porównianiu z armią reszty państw Osi była tragiczna (żołnierze zamiast w samochodach wojskowych jechali na rowerach), a pojazdy wojskowe się psuły. Korpus włączono do grupy Armii Południe i głównie działał na Ukrainie. Korpus funkcjonował do świąt kiedy to został odesłany do Węgier. Jak oceniali Niemcy. Korpus Szybki dzięki niezwykłym osiągnięciom przyczynił się do dużych postępów wojsk niemieckich w kierunku dońca i powstrzymał przeciwników przed okrążeniem niemieckich jednostek walczących na południe od niego. W międzyczasie Wielka Brytania kazała Węgrom wycofać się z frontu wschodniego, a gdy Węgry odmówiły, Wielka Brytania wypowiedziała im wojnę. Tak samo zrobiło potem USA. Tymczasem na froncie wschodnim Niemcom nie udało się wejść do Moskwy i zaczeli operację na południu. Tam toczyła się bitwa stalingradzka (najkrwawsza bitwa II wojny światowej). Miała tam miejsce największa koncentracja wojsk Osi. Znajdowali się tam oprócz Niemców Włosi, Rumunii, Chorwaci i właśnie Węgrzy. Do tego zadania została powołana Druga Armia pod przewodnictwem Gustaztawa Janego. W armii znajdowali się głównie ludzie o średnim wieku i ze średnim doświadczeniem, którzy nie umieli obsługiwać niemieckiego sprzętu. Z powodu złamanej obietnicy Niemców o pomocy Drugiej Armii i słabego doświadczenia żołnierzy, armia ta została dosłownie zmieciona przez Sowietów.
Koniec wojny
Horthy już nie wierzył w zwycięstwo Osi i rozważał dołączenie do Aliantów, lecz było to wyjątkowo trudne przez swoje położenie na mapie, gdzie Węgry były dosłownie otoczone przez Oś. Jedyną nadzieją dla Węgier była aliancki atak na Bałkany, lecz ci wybrali kampanię we Włoszech. Stalin gdy dowiedział się o rozmowie Węgier z Aliantami zachodnimi, zakazał dalszych rozmów, a gdy Hitler się o tym dowiedział, wydał rozkaz ataku na Węgry. Potem w 1944 roku władzę przejęła partia faszystowska. Pod koniec 1944 miało miejsce trzymiesięczne oblężenie Budapesztu, po którym państwo znalazło się pod okupacją sowiecką. Po zakończeniu wojny Węgry otrzymały to co według Aliantom się im należało: za sojusz z Hitlerem trafiły do Bloku Wschodniego i utraciły wszystkie zdobycze z II wojny światowej.
Podsumowanie
Węgry w II wojnie były państwem sprzymierzonym z Osią głównie z powodów rewizjonistycznych. Po klęskach na froncie wschodnim próbowały wycofać się z wojny, ale zostały okupowane przez Sowietów. Węgry poniosły ogromne straty ludzkie i terytorialne.