Który zabór był najlepszy, a który najgorszy?

Zabór pruski pod względem bycia polakiem był najtrudniejszy, ponieważ język i narodowość polska były nieakceptowane z powodu germanizacji. Polakom nie było łatwo się nauczyć języka niemieckiego oraz przystosować się do biurokracji, dobrym tego przykładem jest protest dzieci z Wrześni¹ czy Michał Drzymała². Trzeba jednak pamiętać, że ten zabór najbardziej interesował się sprawą ziem polskich poprzez rozwijanie przemysłu czy jako pierwszy zaborca zaczęli spisywać majątki oraz ogólne informacje o tych terenach (przykładem tego jest pierwsze spisanie listy barci³ na Kurpiach⁴ w XVIII w.).

Pod względem życia codziennego nie było zbytnio inaczej niż w reszcie państw Europy zachodniej, zwykły człowiek nie był zbyt bogaty, pracował w pracach ciężkich takich jak praca w fabryce, kopalni czy hucie. Pracował często więcej niż 6 godzin oraz pracowały również dzieci. Nie było obowiązkowej edukacji, praw kobiet i dzieci, ale za to były emerytury od 60 roku życia (przeciętny robotnik często nie dożywał tego wieku zazwyczaj z powodu przemęczenia). W przeciwieństwie do innych zaborów, ludzie nie emigrowali tak często, ponieważ nie było do tego większych powodów, nawet odwrotnie, do tego zaboru uciekali ludzie, bo mieli pracę. Te tereny były też bardzo dobrze skomunikowane.

Pod względem zamożności te tereny były bardzo bogate, ale nie przekładało się to na pensję robotnika. Pieniądze szły do banku państwa oraz wyższych sfer niemieckich, ale czasami też dla polskich biznesmenów czy fabrykantów.

Więc wnioski są takie z tego zaboru (to moja opinia): musisz umieć niemiecki, ale masz pracę oraz jedzenie.

Pod względem polskości w tym zaborze było fatalnie, brutalne działania caratu, wywożenie na Syberię, na katorgę⁵, rusyfikacja, z tego zaboru emigrowało najwięcej polaków z wyżej wymienionych powodów. Zamykanie uniwersytetów w Wilnie i Warszawie, władze rosyjskie zaczęły się bardziej interesować tymi terenami dopiero po powstaniu listopadowym od czego zaczęły represje. Jednocześnie oficjalnie władze rosyjskie popierały ideologię panslawską⁶ chcąc stworzyć jedno państwo słowian, chcieli naprawdę mieć więcej terenów do kontroli. Ważne też jest to, że w tym zaborze było najwięcej powstań, np. Powstanie styczniowe.

Pod względem życia codziennego starano się nie odstawać od reszty państw europejskich, rozwijano przemysł głównie w fabrykach czy zakładach włókienniczych, np. w Łodzi czy Ostrołęce. Też się pracowało niewyobrażalnie długo za małą pensję. Tutaj również była emerytura do 60 roku życia, ale też nie dożywali. Tak samo nie było praw kobiet i dzieci, obowiązkowej edukacji. Dobra komunikacja, z nie tak dużych miast mogłeś jechać prosto do Moskwy czy Petersburga pociągiem. Nie było za dużo polskich profesorów oraz uczonych, ponieważ byli wywożeni na Sybir.

Pod względem zamożności przeciętny człowiek też nie był za bogaty, ale w tym zaborze było najwięcej rodów szlacheckich, np. Radziwiłłowie. Robotnicy byli strasznie wykorzystywani w pracy, ale dzięki temu fabrykańci, biznesmeni zarabiali wielkie pieniądze.

Podsumowując: masz pracę, jedzenie, jeśli jesteś z wyższych sfer (oraz nie popierasz władzy cara) to odbierano ci majątek i wysyłano w głąb Rosji. Jest biedniej niż w zaborze pruskim, ale da się żyć.

Pod względem polskości było najlepiej, język polski był językiem urzędowym Galicji i Lodomerii, można było pisać literaturę po polsku, na uniwersytetach wykładano po polsku, nie było represji, ludność polska była bardzo wierna cesarzowi po rabacji galicyjskiej⁷. W tym zaborze powstawały pierwsze partie polski. Nie narzucano języka niemieckiego, był językiem większości ludności, ale ta większość to 24% i właśnie z tego powodu go nie narzucano. Polityka Cesarstwa Austro-Węgier była ustawiona na wielonarodowościową, ale Polska podlegała do Austrii.

Pod względem życia codziennego większość społeczeństwa pracowała na wsi. W miastach nie było tak dużo fabryk jak w innych zaborach, było głównie rolnictwo. Nie byli tak wykorzystywani jak w innych zaborach, ale nie mieli pieniędzy na jedzenie (dokładniej o tym w poniższym paragrafie). Też nie było praw kobiet i dzieci, obowiązkowej edukacji. Była emerytura taka sama jak w innych zaborach. Nie było dobrej komunikacji. Ale można było mówić po polsku.

Pod względem zamożności tu było najgorzej. Prawie co 2 lata klęski głodu (daty klęsek: 1804 - 1806, 1811 - 1813, 1832, 1845 - 1848, 1850, 1853 - 1854, 1855, 1865 - 1866, 1871 - 1872, 1876, 1880, 1889, 1913), do tego dochodzi epidemia cholery w 1831 roku. W okresie największego głodu zmarło ok. 400 000 ludzi (nie ma na dokładnych dowodów), brytyjscy uczeni opisują ten głód jako gorszy niż w Irlandii⁸. Jednocześnie Galicja była porównywalnie przeludniona jak Indie czy Chiny, co odbijało się biedą. Tereny nie były korzystne do uprawy a same metody uprawy prawie nie różniły się od tych w średniowieczu. Co najgorsze przez te wszystkie czynniki zaczął występować wśród ludzi kanibalizm.

Czyli moje wnioski są takie: można było swobodnie mówić polszczyzną, ale co to zmienia jak trzeba jeść własną rodzinę z głodu.

Pod względem polskości było najlepiej w zaborze austriackim. Najgorzej w sumie w rosyjskim.

Pod względem życia codziennego porównywalnie było i w Niemczech jak i w Rosji. Najgorzej w austriackim.

Pod względem zamożności najlepiej w pruskim. Najgorzej w austriackim.

¹ - dzieci z Wrześni, odmówiły modlenia się po niemiecku przez co były karane w szkolach.

² - Michał Drzymała, mieszkał w wozie cyrkowym jako protest przed władzą niemiecką i ustawie o zakazie budowy domów polakom.

³ - barć, drewniany ul stawiany 10 metrów nad ziemią na drzewach

⁴ - Kurpie, mały region na północy Mazowsza, mój region :)

⁵ - katorga, wymęczająca praca, np. praca całe dnie w kopalni, czy wyrąb tajgi.

⁶ - Panslawizm, ideologia mówiąca, że słowianie powinni się zjednoczyć w jedno państwo, w późniejszych czasach panslawisci z innych państw popierał rusyfikacje Polski.

⁷ - Rabacja galicyjska, rzeź szlachty polskiej na terenach Galicji przez chłopów, rząd Austrii płacił za to chłopom przez co chłopi ufali cesarzowi.

⁸ - Wielki głód w Irlandii, głód zabijający 20% ludności Irlandii, był spowodowany zakażeniem ziemniaków, które były podstawowym wyżywieniem irlandczyków.