|
Wyrażenie
|
|
Tłumaczenie
|
|
Prawo nie działa wstecz
|
|
Lex retro non agit
|
|
Nieznajomość prawa szkodzi, nieznajomość faktu nie szkodzi
|
|
Ignorantia iuris nocet, facti non nocet
|
|
Surowa ustawa, ale ustawa
|
|
Dura lex, sed lex
|
|
Nie można przenieść na drugiego więcej praw, niż ma się samemu
|
|
Nemo plus iuris ad alium transferre potest, quam ipse habet
|
|
prawo cywilne / prawo obywateli
|
|
ius civile / iuris civilis
|
|
prawo narodów
|
|
ius gentium / iuris gentium
|
|
prawo natury / prawo natualne
|
|
ius naturale / iuris naturalis
|
|
prawo publiczne
|
|
ius publicum
|
|
prawo prywatne
|
|
ius privatum
|
|
prawo spisane
|
|
ius scriptum
|
|
prawo niespisane / zwyczajowe
|
|
ius non scriptum
|
|
zwyczaj / nawyk
|
|
consuetudo / mos
|
|
prawo bezwzględnie obowiązujące / przepisy imperatywne
|
|
ius cogens / iuris cogentis
|
|
prawo względnie obowiązujące / przepisy dyspozytywne
|
|
ius dispositivum / iuris dispositivi
|
|
sprawiedliwość / uczciwość
|
|
iustitia
|
|
sędzia / zwierzchnik
|
|
iudex
|
|
prawoznastwo
|
|
iurisprudentia
|
|
krzywda / bezprawie / niegodziwość / niesprawiedliwość
|
|
iniuria
|
|
Sprawiedliwość jest stałą i niezmienną wolą oddania każdemu, co mu się należy
|
|
Iustitia est constans et perpetua voluntas ius suum cuique tribuendi
|
|
Nikt nie jest odpowiednim sędzią we własnej sprawie
|
|
Nemo iudex idoneus in propia causa
|
|
Jurysprudencja jest znajomością spraw boskich i ludzkich oraz wiedzą o tym, co zgodne i niezgodne z prawem.
|
|
Iuris prudentia est divinarum atque humanarum rerum notitia, iusti atque iniusti scientia
|
|
Chcącemu nie dzieje się krzywda
|
|
Volenti non fit iniuria
|
|
publiczne ogłoszenie ustawy / promulgacja
|
|
Promulgatio legis / publicatio legis
|
|
spoczywanie ustawy lub prawa
|
|
Vacatio legis
|
|
wakowanie / zwolnienie od czegoś / ferie, wakacje
|
|
vacatio / vacationis
|
|
Ustawa nie obowiązuje, jeśli nie została promulgowana/ ogłoszona
|
|
Lex non obligat nisi promulgata
|
|
uchylenie całkowite dotychczasowego stanu prawnego zwane „czystym”
|
|
abrogatio
|
|
uchylenie częściowe dotychczas obowiązującego stanu prawnego
|
|
derogatio
|
|
co do ustawy obowiązującej, z punktu widzenia prawa obowiązującego / z punktu widzenia ustawy obowiązującej
|
|
de lege lata
|
|
co do postulowanej zmiany ustawy / z punktu widzenia pożądanej zmiany w prawie / z punktu widzenia przyszłego prawa
|
|
de lege ferenda
|
|
tłumaczenie norm prawnych / wykładnia ustawy / interpretacja prawa
|
|
Interpretatio legis
|
|
zamysł prawodawcy / intencja ustawodawcy
|
|
Mens legislatoris
|
|
prawodawca / ustawodawca
|
|
Legislator
|
|
intencja ustawodawcy
|
|
Sententia legis
|
|
wyrok / orzeczenie sądowe / reguła / sentencja / zdanie / opinia
|
|
Sententia
|
|
brzmienie ustawy
|
|
Verba legis
|
|
słowo / wyraz / termin /wyrażenie
|
|
verbum
|
|
Ustawy powinny być zrozumiałe dla wszystkich
|
|
Leges ab omnibus intellegi debent
|
|
To co jest jasne nie wymaga interpretacji.
|
|
Clara non sunt interpretanda
|
|
Gdy ustawa nie rozróżnia i naszą rzeczą nie jest rozróżnić.
|
|
Lege non distinguente nec nostrum est distinguere
|
|
przeciw prawu / wbrew ustawie / sprzecznie z prawem
|
|
contra legem
|
|
mimo ustawy / obok ustawy
|
|
praeter legem
|
|
w celu obejścia ustawy
|
|
in fraudem legis
|
|
zgodnie z ustawą / według prawa
|
|
iuxta legem
|
|
według ustawy / zgodnie z prawem
|
|
secundum legem
|
|
Przeciw ustawie postępuje ten, kto czyni to czego ustawa zabrania; omija ją natomiast ten , kto nie naruszając jej słów, obchodzi jej treść.
|
|
Contra legem facit, qui id facit quod lex prohibet, in fraudem vero, qui salvis verbis legis sententiam eius circumvenit
|
|
ustawa wyższej rangi
|
|
lex superior
|
|
ustawa niższej rangi
|
|
lex inferior
|
|
ustawa specjalna / przepis szczególny
|
|
lex specialis
|
|
ustawa generalna / ogólny przepis prawa
|
|
lex generalis
|
|
ustawa późniejsza / prawo później ogłoszone
|
|
lex posteriori
|
|
ustawa wcześniejsza / poprzednio obowiązujące prawo
|
|
lex anterior
|
|
poprzednia ustawa / poprzednio obowiązujące prawo
|
|
lex prior
|
|
Akt prawny wyższej rangi uchyla akt prawny niższej rangi
|
|
Lex superior derogat legi inferiori
|
|
Ustawa szczególna uchyla ustawę ogólną
|
|
Lex specialis derogat legi generali
|
|
Ustawa późniejsza uchyla wcześniejszą ustawę
|
|
Lex posteriori derogat legi priori
|
|
Późniejsza ustawa ogólna nie znosi mocy obowiązującej wcześniejszej ustawy szczególnej
|
|
Lex posteriori generalis non derogat legi priori speciali
|
|
argument z podobieństwa
|
|
Argumentum a simili
|
|
argument z przeciwieństwa
|
|
Argumentum a contrario
|
|
argument powołany w oparciu o systematykę ustawy
|
|
Argumentum a rubrica
|
|
argument z silniejszego
|
|
Argumentum a fortiori
|
|
wnioskowanie z mniejszego na większe
|
|
A minori ad maius
|
|
wnioskowanie z większego na mniejsze
|
|
A maiori ad minus
|
|
apriorycznie / wnioskowanie z przyczyn o skutkach
|
|
A priori
|
|
po fakcie / wnioskowanie o przyczynach na podstawie następstw
|
|
A posteriori
|
|
z definicji
|
|
Ex definitione
|
|
zgodnie z przypuszczeniem / zgodnie z założeniem
|
|
Ex hipothesi
|
|
mocą samego prawa
|
|
Ipso iure
|
|
mocą samego faktu
|
|
Ipso facto
|
|
domniemanie prawne
|
|
Praesumptio iuris
|
|
zmiana na niekorzyść
|
|
Reformatio in peius
|
|
zmiana na korzyść
|
|
Reformatio in melius
|
|
wyraźnymi słowami
|
|
Expressis verbis
|
|
wyraźnie / jasno
|
|
Explicite
|
|
bez wyraźnego sformułowania / domyślnie
|
|
Implicite
|
|
w szerokim znaczeniu
|
|
Sensu largo
|
|
w ścisłym znaczeniu
|
|
Sensu stricto
|
|
od teraz
|
|
Ex nunc
|
|
od wtedy / od początku
|
|
Ex tunc
|
|
tamże
|
|
Ibidem
|
|
Ten sam/ ta sama, tenże/taż, tegoż/tejże
|
|
Idem / Eadem
|
|
Na przykład
|
|
Exempli gratia
|
|
czynność prawna, umowa
|
|
negotium / negotii / negotia
|
|
czynność prawna, czynność faktyczna
|
|
actus
|
|
umowa, porozumienie, układ
|
|
pactum / pacti / pacta
|
|
umowa, zobowiązanie z umowy, kontrakt, klazula
|
|
contractus
|
|
Umowa jest porozumieniem i zgodą dwóch, albo więcej osób co do tego samego.
|
|
Et est pactio duorum pluriumve in idem placitum et consensus.
|
|
Umów należy dotrzymywać.
|
|
Pacta servanda sunt / pacta sunt servanda
|
|
Kontrakt jest wzajemnym zobowiązaniem
|
|
Contractus est ultro citroque obligationem.
|
|
czynność prawna jednostronna
|
|
negotium unilaterale
|
|
czynność prawna dwustronna
|
|
negotium bilaterale
|
|
czynność prawna pomiędzy żyjącymi
|
|
negotium inter vivos
|
|
między
|
|
inter
|
|
żywy
|
|
vivus / viva / vivum
|
|
czynność prawna na przypadek śmierci
|
|
negotium mortis causa
|
|
czynność prawna pomiędzy obecnymi
|
|
negotium inter praesentes
|
|
czynność prawna pomiędzy nieobecnymi
|
|
negotium inter absentes
|
|
czynność prawna nieistniejąca (gdy nie doszło do zawarcia czynności prawnej)
|
|
negotium non exsistens
|
|
istotne elementy (części składowe) czynności prawnej
|
|
essentialia negotii
|
|
naturalne elementy (części składowe) czynności prawnej
|
|
naturalia negotii
|
|
uboczne elementy (części składowe) czynności prawnej
|
|
accidentalia negotii
|
|
termin, dzień, oznaczona chwila
|
|
dies / diei
|
|
termin zawieszający / dzień od którego
|
|
dies a quo
|
|
termin rozwiązujący / dzień do którego
|
|
dies ad quem
|
|
termin zawarcia czynności prawnej, dzień przypadający
|
|
dies cedens
|
|
termin wymagalności spełnienia zobowiązania, dzień nadchodzący
|
|
dies veniens
|
|
warunek, położenie (w tym prawne położenie osoby lub rzeczy), zastrzeżenie umowne
|
|
Condicio
|
|
warunek prawny
|
|
condicio iuris
|
|
warunek możliwy do spełnienia
|
|
condicio possibilis
|
|
warunek niemożliwy do spełnienia
|
|
condicio impossibilis
|
|
warunek konieczny do spełnienia, nieodzowny
|
|
condicio sine qua non
|
|
warunek zawieszający
|
|
condicio suspensiva
|
|
warunek rozwiązujący
|
|
condicio resolutiva
|
|
sposób postępowania, polecenie (klauzula w czynności prawnej), miara, sposób
|
|
modus
|
|
sposób nabycia
|
|
modus acquirendi
|
|
sposób działania, wykonywania
|
|
modus faciendi
|
|
sposób działania, sposób funkcjonowania
|
|
modus operandi
|
|
sposób obradowania, postępowania
|
|
modus procedendi
|
|
sposób życia, sposób postępowania, układania stosunków międzyludzkich
|
|
modus vivendi
|
|
ważność
|
|
Validitas
|
|
ważność czynności prawnej
|
|
validitas negotii
|
|
nieważność czynności prawnej
|
|
invaliditas negotii
|
|
ważna czynność prawna
|
|
negotium validum
|
|
nieważna czynność prawna
|
|
negotium invalidum
|
|
czynność prawna nieważna
|
|
negotium nullum
|
|
godziwa, dozwolona czynność prawna,
|
|
negotium licitum
|
|
niegodziwa, niedozwolona czynność prawna
|
|
negotium illicitum
|
|
udawanie, symulacja, pozór, czynność prawna zawarta dla pozoru
|
|
simulatio
|
|
udawanie, ukrywanie, utajnianie, czynność prawna przemilczana zawarta dla ukrycia innej czynności prawnej
|
|
Dissimulatio
|
|
oświadczenie złożone nie na serio
|
|
per iocum
|
|
zastrzeżenie potajemne
|
|
reservatio mentalis
|
|
uważnienie czynności prawnej
|
|
convalidatio negotii
|
|
uzdrowienie czynności prawnej
|
|
sanatio negotii
|
|
czynność prawna kulejąca
|
|
negotium claudicans
|
|
umowa przedwstępna
|
|
pactum de contrahendo
|
|
zawierać
|
|
contraho / contrahero
|
|
umowa co do niezbywania rzeczy
|
|
pactum de non alienando
|
|
zbywać się
|
|
alieno / alienare
|
|
umowa co do niewyzbywania prawa
|
|
pactum de non cedendo
|
|
zrzez cię
|
|
cedo / cedere
|
|
umowa o niedochodzeniu roszczenia
|
|
pactum de non petendo
|
|
rościć sobie prawo
|
|
peto / petere
|
|
umowa na rzecz osoby trzeciej
|
|
pactum in favorem tertii
|
|
korzyść, dobro
|
|
favor
|
|
podmiot prawa
|
|
subiectum iuris
|
|
osoba prawna, korporacja
|
|
persona iuridica vel moralis
|
|
osoba fizyczna
|
|
persona physica
|
|
zdolność prawna
|
|
capacitas iuridica
|
|
zdolność do czynności prawnych
|
|
capacitas agendi
|
|
miejsce zamieszkania, siedziba, domostwo
|
|
domicilium / domicilii
|
|
tymczasowe miejsce zamieszkania, tymczasowe miejsce pobytu
|
|
quasi domicilium / quasi domicilii
|
|
chory umysłowo, obłąkany
|
|
furiosus
|
|
przebłyski świadomości u chorych umysłowo, czasowa remisja choroby umysłowej
|
|
lucida intervalla
|
|
używanie rozumu
|
|
usus rationis
|
|
głupkowaty, bezmyślny, chory na umyśle, niedorozwinięty umysłowo
|
|
mente captus
|
|
Chory umysłowo nie ma woli.
|
|
Furiosi nulla voluntas est
|
|
Chory umysłowo nie może dokonać żadnej czynności prawnej, albowiem nie wie, co czyni.
|
|
Furiosus nullum negotium gerere potest, quia non intellegit, quid agat
|
|
błąd
|
|
error
|
|
błąd co do prawa
|
|
error iuris
|
|
błąd co do stanu faktycznego
|
|
error facti
|
|
błąd co do osoby
|
|
error in persona
|
|
błąd co do przymiotu osoby
|
|
error in qualitatae personae
|
|
błąd co do przedmiotu (co do tożsamości przedmiotu)
|
|
error in corpore / error in objectu
|
|
błąd w działaniu, błąd w czynieniu
|
|
error in faciendo
|
|
błąd co do istoty rzeczy
|
|
error in substantia
|
|
błąd co do czynności prawnej
|
|
error in negotio
|
|
błąd co do przyczyny
|
|
error in causa
|
|
Wola błędnie działającego jest żadna.
|
|
Errantis nulla voluntas est
|
|
Żadna jest zgoda błędnie działającego.
|
|
Errantis consensus nullus est
|
|
zły zamiar, podstęp, oszustwo
|
|
Dolus
|
|
szczególnie zły zamiar
|
|
dolus malus
|
|
bojaźń, obawa, lęk
|
|
metus
|
|
siła, przemoc, przymus, gwałt
|
|
Vis
|
|
przemoc fizyczna, która wyklucza istnienie woli
|
|
vis absoluta
|
|
przemoc psychiczna
|
|
vis compulsiva
|
|
Nikomu nie powinien szkodzić cudzy podstęp.
|
|
Alienius dolus nocere alteri non debet
|
|
Złego zamiaru nie domniemywa się.
|
|
Dolus non praesumitur
|
|
Przemoc jest zatem nadmierną siłą, której nie można się oprzeć.
|
|
Vis autem est maioris rei impetus, qui repelli non potest
|
|
Kto stosuje siłę, czyni to w złym zamiarze.
|
|
Qui vim facit dolo malo facit
|
|
Siłę godzi się odeprzeć siłą.
|
|
Vim vi repellere licet
|
|
matka, żona, kobieta
|
|
mater
|
|
ojciec, przodek, dziadek
|
|
pater
|
|
płód w łonie matki
|
|
Nasciturŭs
|
|
Matka zawsze jest pewna, ojcem zaś jest ten, na którego wskazuje związek małżeński.
|
|
Mater semper certa est, pater quem nuptiae demonstrant.
|
|
Ten, który ma się narodzić, uważany jest za już narodzonego, ilekroć chodzi o jego korzyści.
|
|
Nasciturus pro iam nato habetur quotiens de commodis eius agitur.
|
|
małżeństwo, związek małżeński
|
|
matrimonium
|
|
małżeństwo, zawarcie małżeństwa
|
|
nuptiae
|
|
zgoda małżeńska
|
|
consensŭs matrimonialis
|
|
przysposobienie, adopcja
|
|
adoptio
|
|
Nie może istnieć małżeństwo, chyba że wszyscy się na nie zgodzą.
|
|
Nuptiae consistere non possunt nisi consentiant omnes
|
|
Przysposobienie naśladuje naturę.
|
|
Adoptio naturam imitatur
|
|
kuratela, dozór, troska
|
|
cura
|
|
kurator, sprawujący pieczę, zarządca
|
|
curator
|
|
kurator osoby chorej umysłowo, kurator obłąkanego
|
|
curator furiosi
|
|
kurator ustanowiony dla płodu w łonie matki
|
|
curator ventris
|
|
tutor minoris
|
|
opiekun małoletniego / małoletniej
|
|
prawo lub prawa skuteczne wobec wszystkich
|
|
ius vel iura erga omnes
|
|
rzecz
|
|
res
|
|
rzecz materialna
|
|
res corporalis
|
|
rzecz niematerialna
|
|
res incorporalis
|
|
rzecz ruchoma / ruchomość
|
|
res mobilis
|
|
rzecz nieruchoma, nieruchomość
|
|
res immobilis
|
|
wobec wszystkich
|
|
erga omnes
|
|
Rzeczy materialne są te, których można dotknąć; rzeczy niematerialne są te, których nie można dotknąć
|
|
Res corporales sunt quae tangi possunt; incorporales quae tangi non possunt
|
|
rzecz zamienna, oznaczona co do gatunku; rzecz oznaczona gatunkowo
|
|
res fungibilis
|
|
rzecz oznaczona gatunkowo, rodzaj, ród, gatunek stworzeń
|
|
genus
|
|
rzecz niezamienna, oznaczona co do tożsamości
|
|
res infungibilis
|
|
rzecz oznaczona indywidualnie, szczegół, cecha indywidualna
|
|
species
|
|
Gatunek [rzecz oznaczona gatunkowo] nie może zaginąć.
|
|
Genus perire non potest
|
|
Rzecz oznaczona indywidualnie przypada temu, komu ona się należy.
|
|
Species perit ei cui debetur
|
|
rzecz pojedyncza
|
|
res simplex
|
|
rzecz złożona
|
|
res composita
|
|
rzecz zbiorowa, zbiór rzeczy będących w oddaleniu podległych jednej nazwie
|
|
corpus ex distantibus
|
|
rzecz główna
|
|
res principalis
|
|
przyległość, przynależność, dochód
|
|
pertinentia
|
|
przyrost, dodatek, akcesja; połączenie dwóch rzeczy samoistnych w ten sposób, że jedna jest główna, a druga jest jej częścią składową (rzecz przyłączona)
|
|
accessio
|
|
Przyrost
|
|
Accessio cedit principali
|
|
pożytek, korzyść, owoc, plon
|
|
fructus
|
|
pożytek prawa, pożytek, który przynosi prawo (przede wszystkim pieniądz), pożytek cywilny
|
|
fructus civilis
|
|
pożytek naturalny, organiczne dochody z rzeczy, owoc
|
|
fructus naturalis
|
|
Nie można pobierać pożytków z rzeczy bez prawa jej używania.
|
|
Fructus sine usu esse non potest
|
|
rzecz, którą można zasiedzieć
|
|
res habilis
|
|
zasiedzenie, nabycie prawa własności za skutek długotrwałego posiadania i spełnienia innych przesłanek
|
|
usucapio
|
|
tytuł, przyczyna, powód, podstawa prawna, tytuł prawny, napis
|
|
titulus
|
|
wiara, ufność, zaufanie, rzetelność, sumienność
|
|
fides
|
|
czas, termin, okres czasu
|
|
tempus
|
|
na drodze do zasiedzenia rzeczy (tj. gdy biegnie termin zasiedzenia)
|
|
ad usucapionem
|
|
Zasiedzenie jest nabyciem własności przez nieprzerwane posiadanie w czasie prawem określonym.
|
|
Usucapio est adiectio dominii per continuationem possessionis temporis lege definiti
|
|
posiadanie, faktyczne władztwo nad rzeczą
|
|
possessio
|
|
ciało, korpus, osoba, fizyczna istota rzeczy
|
|
corpus
|
|
wola, zamiar, umysł, świadomość, sposób myślenia, duch, dusza
|
|
animus
|
|
posiadacz cywilny lub posiadacz naturalny (dzierżyciel, detentor)
|
|
possessor
|
|
Posiadanie nie jest prawem, ale stanem faktycznym.
|
|
Possessio non est iuris, sed facti
|
|
W równym położeniu posiadacza należy uznać za lepszego.
|
|
In pari causa possessor potior haberi debet
|
|
Nikt sam sobie nie może zmienić podstawy posiadania.
|
|
Nemo sibi ipse causam possessionis mutare potest
|
|
posiadanie cywilne; posiadanie oparte na tytule prawnym, gdy posiadacz zachowuje się jak właściciel
|
|
possessio civilis
|
|
faktyczne posiadanie z zamiarem zachowania rzeczy dla siebie
|
|
possessio corpore et animo
|
|
posiadacz cywilny
|
|
possessor civilis
|
|
zamiar zachowania [domyśl. rzeczy] dla siebie i władania nią jak właściciel
|
|
animus detendi
|
|
posiadanie naturalne, detencja, dzierżenie, posiadanie sine animo
|
|
possessio naturalis / possessio corporalis
|
|
posiadacz naturaly
|
|
possessor naturalis
|
|
detentor, dzierżyciel
|
|
detentor
|
|
posiadanie w dobrej wierze
|
|
possessio bonae fidei
|
|
posiadacz w dobrej wierze
|
|
possessor bonae fidei
|
|
dobra wiara
|
|
bona fides
|
|
w dobrej wierze
|
|
bona fide
|
|
posiadanie w złej wierze
|
|
possessio malae fidei
|
|
posiadacz w złej wierze
|
|
possessor malae fidei
|
|
zła wiara
|
|
mala fides
|
|
w złej wierze
|
|
mala fide
|
|
posiadanie rzeczy nabyte zgodnie z prawem do niej, posiadanie słuszne
|
|
possesio iusta
|
|
posiadanie rzeczy nabyte niezgodnie z prawem do niej; posiadanie bezprawne
|
|
possessio iniusta
|
|
posiadanie wadliwe
|
|
possessio vitiosa
|
|
Posiadacz w złej wierze niezależnie od upływu czasu nie uzyska skutku zasiedzenia
|
|
Possessor malae fidei ullo tempore non praescribit
|
|
własność (pełne władztwo na rzeczą), władztwo
|
|
dominium
|
|
właściciel, pan, władca
|
|
dominus
|
|
własność, prawo własności, bogactwo
|
|
proprietas
|
|
właściciel (także ten, który nie ma prawa używania rzeczy własnej)
|
|
proprietarius
|
|
Należy rozróżnić pomiędzy posiadaniem a własnością.
|
|
Separata debet possessio a proprietate
|
|
prawo na rzeczy, prawo do rzeczy
|
|
ius in re
|
|
prawo na rzeczy własnej
|
|
ius in re propria
|
|
prawo do używania rzeczy własnej lub cudzej
|
|
ius utendi
|
|
prawo do pobierania pożytków (cywilnych lub naturalnych)
z rzeczy własnej lub cudzej
|
|
ius fruendi
|
|
prawo do posiadania (cywilnego lub naturalnego)
rzeczy własnej lub cudzej
|
|
ius possidendi
|
|
prawo do rozporządzania (dysponowania) rzeczą
|
|
ius disponendi
|
|
prawo do zużycia rzeczy
|
|
ius abutendi
|
|
współwłasność, panowanie wspólne (także nad rzeczą)
|
|
condominium
|
|
wspólność majątkowa, udział, połączenie, uczestnictwo
|
|
communio
|
|
część wydzielona we wspólnej własności rzeczy
|
|
portio pro diviso
|
|
część wydzielona we wspólnej własności rzeczy
|
|
portio divisa
|
|
część ułamkowa (idealna) we wspólnej własności rzeczy
|
|
portio pro indiviso
|
|
niepodzielna część
|
|
portio indivisa
|
|
współwłasność w częściach idealnych (ułamkowych)
|
|
communio pro indiviso
|
|
ziemia, posiadłość wiejska, grunt, parcela, podstawa
|
|
fundus
|
|
ziemia, grunt, nieruchomość, kraj
|
|
solum
|
|
nieruchomość, grunt, majątek ziemski
|
|
praedium / praedii
|
|
powierzchnia; wszystko to, co na powierzchni ziemi i jest z nią złączone; prawo zabudowy, prawo powierzchni
|
|
superficies
|
|
korzystający z prawa powierzchni, superficjariusz
|
|
superficiarius
|
|
dzierżawa wieczysta, emfiteuza
|
|
emphyteusis
|
|
dzierżawca, emfiteuta
|
|
emphyteuta
|
|
To co znajduje się na powierzchni ziemi przypada gruntowi.
|
|
Superficies solo cedit
|
|
prawo na rzeczy cudzej
|
|
ius in re aliena
|
|
rzecz cudza
|
|
res aliena
|
|
służebność, niewola, poddaństwo, zależność
|
|
servitus
|
|
Służebność nie może polegać na [pozytywnym] działaniu.
|
|
Servitus in faciendo consistere nequit.
|
|
Nikomu rzecz własna nie może być służebną
|
|
Nulli res sua servit.
|
|
Nie może istnieć służebność służebności.
|
|
Servitus servitutis esse non potest.
|
|
Służebności należy wykonywać łagodnie [tj. w sposób cywilizowany]
|
|
Servitutibus civiliter utendum est.
|
|
służebność gruntowa
|
|
servitus praedii
|
|
grunt władający (tj. ten, dla którego ustanowiono służebność)
|
|
praedium dominans
|
|
grunt obciążony służebnością
na rzecz gruntu władającego
|
|
praedium serviens
|
|
służebność przechodu lub przejazdu (jedna ze służebności gruntowych)
|
|
servitus itineris
|
|
– droga (także przejścia, przejazdu), przejście, gościniec, marsz, podróż, wyprawa
|
|
iter
|
|
służebność drogi, tj. przechodu lub przejazdu albo przegonu bydła
|
|
servitus viae
|
|
droga, ulica
|
|
via
|
|
Grunty [władający i służebny] powinny być w pobliżu.
|
|
Praedia debent esse vicina.
|
|
służebność osobista
|
|
servitus personae
|
|
używanie
|
|
usus
|
|
użytkowanie przez użytkownika cudzej rzeczy i pobieranie z niej pożytków
|
|
ususfructus
|
|
użytkownik, korzystający z cudzej rzeczy z prawem pobierania pożytków
|
|
usufructuarius
|
|
Użytkowanie jest prawem używania cudzych rzeczy i pobierania z nich pożytków z zachowaniem istoty rzeczy.
|
|
Usus fructus est ius alienis rebus utendi fruendi salva rerum substantia
|
|
mieszkanie, służebność mieszkania
|
|
habitatio
|
|
mieszkaniec, lokator
|
|
habitator
|
|
zastaw, przedmiot zastawu, rękojmia
|
|
pignus
|
|
hipoteka
|
|
hypotheca
|
|
dłużnik hipoteczny
|
|
hypothecarius
|
|
Podstawa zastawu jest niepodzielna.
|
|
Pignoris causa est indivisa
|
|
przywrócenie poprzedniego stanu prawnego,
przywrócenie do stanu poprzedniego
|
|
in integrum restitutio
|
|
przywrócenie stanu pierwotnego, uchylenie skutków prawnych zdarzenia prawnego, odbudowanie, naprawienie, odnowienie
|
|
restitutio
|
