|
Wskazówka
|
|
Answer
|
|
zobowiązanie
|
|
obligatio
|
|
węzeł prawny łączący wierzyciela z dłużnikiem
|
|
vinculum iuris
|
|
wierzyciel
|
|
creditor
|
|
dłużnik
|
|
debitor
|
|
wierzytelność
|
|
creditum
|
|
dług
|
|
debitum
|
|
Zobowiązanie jest węzłem prawnym, który zmusza nas do świadczenia komuś pewnej rzeczy, zgodnie z prawami naszego państwa
|
|
Obligatio est iuris vinculum quo necessitate adstringimur alicuius solvendae rei secundum nostrae civitatis iura
|
|
delikt
|
|
delictum
|
|
zły czyn
|
|
maleficium
|
|
zobowiązanie jakby z kontraktu
|
|
obligatio quasi ex contractu
|
|
zobowiązania jakby z deliktu
|
|
obligatio quasi ex delicto
|
|
zobowiązanie wynikające z deliktu
|
|
obligatio ex delicto
|
|
daję
|
|
do
|
|
zobowiązanie do dania, do przeniesienia własności rzeczy
|
|
obligatio ad dandum
|
|
robię
|
|
facio
|
|
zobowiązanie do czynienia
|
|
obligatio ad faciendum
|
|
dostarczam
|
|
praesto
|
|
zobowiązanie do świadczenia
|
|
obligatio ad praestandum
|
|
zobowiązanie cywilne
|
|
obligatio civilis
|
|
zobowiązanie naturalne
|
|
obligatio naturalis
|
|
zobowiązanie, którego wykonanie nie jest możliwe
|
|
obligatio impossibilis
|
|
zobowiązanie przemienne
|
|
obligatio alternativa
|
|
upoważnienie przemienne
|
|
facultas alternativa
|
|
zobowiązanie solidarne
|
|
obligatio in solidum
|
|
zasada sprzyjania dłużnikowi
|
|
favor debitoris
|
|
umowa nieodpłatna
|
|
contractus gratuitus
|
|
umowa odpłatna
|
|
contractus onerosus
|
|
umowa nienazwana
|
|
contractus innominatus
|
|
umowy nienazwane
|
|
contractus innominati
|
|
wykładnia przeciwko osobie, która przygotowała projekt umowy
|
|
interpretatio contra stipulatorem
|
|
zwłoka wierzyciela
|
|
mora creditoris
|
|
zwłoka dłużnika
|
|
mora debitoris
|
|
niebezpieczeństwo
|
|
periculum
|
|
prawo zatrzymania
|
|
ius retentionis
|
|
w razie wątpliwości dokonuj wykładni umowy na niekorzyść strony, która przygotowała jej projekt
|
|
In dubio contra proferentem
|
|
świadczenie w miejsce wykonania
|
|
datio in solutum
|
|
umowa losowa
|
|
contractus aleatorius
|
|
umowa konsesualna
|
|
contractus consensualis
|
|
umowa realna
|
|
contractus realis
|
|
kontrakt literalny
|
|
contractus litteris
|
|
kontrakt werbalny
|
|
contractus verbalis
|
|
wina umyślna
|
|
dolus
|
|
wina
|
|
culpa
|
|
rażące niedbalstwo
|
|
culpa lata
|
|
wina lekka
|
|
culpa levis
|
|
najlżejsza wina
|
|
culpa levissima
|
|
przypadek zwykły
|
|
casus fortuitus
|
|
siła wyższa
|
|
casus maior
|
|
staranność
|
|
diligentia
|
|
najwyższa staranność
|
|
exactissima diligentia
|
|
wina w kontraktowaniu
|
|
culpa in contrahendo
|
|
wina w nadzorze
|
|
culpa in custodiendo
|
|
wina w wyborze
|
|
culpa in eligendo
|
|
brak doświadczenia
|
|
imperitia
|
|
kara umowna
|
|
stipulatio poenae
|
|
szkoda rzeczywista
|
|
damnum emergens
|
|
utracona korzyść
|
|
lucrum cessans
|
|
kompensacja uzyskanych korzyści ze szkodą wynikającą ze zdarzenia, które te korzyści przyniosło
|
|
compensatio lucri cum damno
|
|
odsetki
|
|
usurae
|
|
odsetki z tytułu zwłoki
|
|
usurae ex mora
|
|
odsetki umowne
|
|
usurae ex pacto
|
|
formalne zwolnienie z długu
|
|
acceptilatio
|
|
odnowienie
|
|
novatio
|
|
cesja
|
|
cessio
|
|
przelew, którego podstawę prawną stanowi przepis prawa
|
|
cessio legis
|
|
potrącenie
|
|
compensatio
|
|
przekaz
|
|
delegatio
|
|
zlanie
|
|
confusio
|
|
zbieg tytułów nieodpłatnych
|
|
concursus causarum lucrativum
|
|
pożyczka
|
|
mutuum
|
|
użyczenie
|
|
commodatum
|
|
depozyt
|
|
depositum
|
|
depozyt nieprawidłowy
|
|
depositum irregulare
|
|
deponent
|
|
deponens
|
|
przechowawca
|
|
depositarius
|
|
kontrakt powierniczy
|
|
fiducia
|
|
stypulacja
|
|
stipulatio
|
|
umowa kupna sprzedaży
|
|
emptio-venditio
|
|
umowa najmu
|
|
locatio conductio
|
|
umowa najmu rzeczy
|
|
rei
|
|
umowa o dzieło
|
|
operis faciendi
|
|
umowa o pracę
|
|
operarum
|
|
umowa kupna−sprzedaży
|
|
emptio-venditio rei
|
|
kupno nadziei
|
|
emptio spei
|
|
kupno rzeczy przyszłej
|
|
emptio rei speratae
|
|
ugoda
|
|
transactio
|
|
odpowiedzialność sprzedawcy za wady prawne rzeczy sprzedanej
|
|
evictio
|
|
cena w umowie sprzedaży
|
|
pretium
|
|
dzieło
|
|
opus
|
|
dzieło, które należy wykonać
|
|
opus faciendum
|
|
zlecenie
|
|
mandatum
|
|
zleceniodawca
|
|
mandator
|
|
zleceniobiorca
|
|
mandatarius
|
|
spółka
|
|
societas
|
|
wspólnik
|
|
socius
|
|
kontrakt estymatoryjny
|
|
aestimatum
|
|
oszacowanie
|
|
aestimatio
|
|
zamiana rzeczy
|
|
permutatio rei
|
|
ugoda
|
|
transactio
|
|
darowizna
|
|
donatio
|
|
wola dokonania darowizny
|
|
animus donandi
|
|
darczyńca
|
|
donator
|
|
prowadzenie cudzych spraw bez zlecenia
|
|
negotiorum gestio
|
|
osoba, w której interesie podejmowane jest działanie
|
|
dominus negotii
|
|
osoba, która działa w cudzym interesie, bez uprzedniego uzgodnienia
|
|
gestor
|
|
świadczenie nienależne
|
|
solutio indebiti
|
|
skarga procesowa (powództwo) o zwrot świadczenia
|
|
condictio
|
|
skarga o zwrot świadczenia nienależnego
|
|
condictio indebiti
|
|
skarga o zwrot świadczenia spełnionego w zamierzonym celu, który nie został osiągnięty
|
|
condictio ob rem
|
|
skarga o zwrot świadczenia spełnionego w zamierzonym celu, który nie został osiągnięty
|
|
condictio causa data causa non secuta
|
|
skarga o zwrot świadczenia spełnionego w celu niemoralnym
|
|
condictio ob turpem causam
|
|
skarga o zwrot oświadczenia spełnionego bez podstawy prawnej
|
|
condictio sine causa
|
|
kradzież
|
|
furtum
|
|
kradzież rzeczy
|
|
furtum rei
|
|
kradzież używania
|
|
furtum usus
|
|
bezprawie
|
|
iniuria
|
|
bezprawne wyrządzenie szkody
|
|
damnum iniuria datum
|
|
oszustwo na szkodę wierzycieli
|
|
fraus creditorum
|
|
skarga Pauliańska
|
|
actio Pauliana
|
|
wyrzucenie lub wylanie
|
|
deiectum vel effusum
|
|
położony lub powieszony
|
|
positum aut suspensum
|
|
ryzyko przypadku bierze na siebie właściciel
|
|
CASUM SENTIT DOMINUS
|
|
siłą wyższą jest zdarzenie, któremu słabość ludzka oprzeć się nie może
|
|
CASUS EST MAIOR VIS CUI HUMANA INFIRMITAS RESISTERE NON POTEST
|
|
korzyść musi przypadać temu, kto ponosi ryzyko
|
|
COMMODUM EIUS ESSE DEBET, CUIUS PERICULUM EST
|
|
ustalenie terminu następuje na rzecz dłużnika, a nie przyjmującego przyrzeczenie
|
|
DIEI ADIECTIONEM PRO REO ESSE, NON PRO STIPULATORE
|
|
termin wzywa za człowieka
|
|
DIES INTERPELLAT PRO HOMINE
|
|
złodziej zawsze jest traktowany tak, jakby znajdował się w zwłoce
|
|
FUR SEMPER MORAM FACERE VIDETUR
|
|
zobowiązanie do wykonania świadczenia niemożliwego jest nieważne
|
|
IMPOSSIBILIUM NULLA OBLIGATIO EST
|
|
lata culpa jest rażącym niedbalstwem, to jest niezrozumieniem tego, co wszyscy rozumieją
|
|
LATA CULPA EST NIMIA NEGLEGENTTIA, ID EST NON INTELLEGERE QUOD OMNES INTELLEGUNT
|
|
zlecenie, jeśli nie jest bezpłatne, jest nieważne
|
|
MANDATUM NISI GRATUITUM NULLUM EST
|
|
zwłoka pociąga za sobą ryzyko
|
|
MORA TRAHIT PERICULUM
|
|
albowiem jest słuszne z natury, by nikt nie stał się bogatszym ze szkodą drugiego
|
|
NAM HOC NATURA AEQUUM EST NEMINEM CUM ALTERIUS DETRI-MENTO FIERI LOCUPLETIOREM
|
|
nikt nie może poprzez delikt uczynić lepszym swego położenia
|
|
NEMO EX SUO DELICTO MELIOREM SUAM CONDITIONEM FACERE POTEST
|
|
nikt nie może powoływać się na własne bezprawie
|
|
NEMO TURPITUDINEM SUAM ALLEGANS
|
|
zobowiązania dzielą się z mocy prawa
|
|
NOMINA IPSO IURE DIVISA
|
|
ryzyko ponosi kupujący
|
|
PERICULUM EST EMPTORIS
|
|
każde przyrzeczenie, ,,zobowiązanie”, pojmowane jest jako obowiązujące w danych, oznaczonych, warunkach, ,,które nie ulegną zmianie”
|
|
REBUS SIC STANTIBUS OMNIS PROMISSIO INTELLEGITUR
|
|
siłę wolno odpierać siłą
|
|
VIM VI REPELLERE LICET
|
|
zbrodnia
|
|
crimen
|
|
przestępstwo umyślne
|
|
crimen dolosum
|
|
oszukańczy
|
|
dolosus
|
|
przestępstwo popełnione bez złego zamiaru
|
|
crimen culposum
|
|
naganny
|
|
culposus
|
|
prawo karne
|
|
ius poenale
|
|
zbrodnię popełnia się, jeśli istnieje wola szkodzenia
|
|
Crimen contrahitur, si et voluntas nocendi intercedat
|
|
zły zamiar
|
|
dolus
|
|
zamiar bezpośredni
|
|
dolus directus
|
|
zamiar ewentualny
|
|
dolus eventualis
|
|
zamiar bezpośredni o szczególnym zabarwieniu
|
|
dolus coloratus
|
|
barwny
|
|
coloratus
|
|
zamiar nieokreślony
|
|
dolus indeterminatus
|
|
nieokreślony
|
|
indeterminatus
|
|
zamiar przypadkowy
|
|
dolus incidens
|
|
zamiar jakby bezpośredni
|
|
dolus quasi eventualis
|
|
zamiar następczy
|
|
dolus subsequens
|
|
namowa
|
|
instigatio
|
|
podmiot niosący pomoc
|
|
subiectum auxilians
|
|
usiłowanie popełnienia przestępstwa
|
|
conatus delicti
|
|
usiłowanie
|
|
conatus
|
|
przestępstwo usiłowane
|
|
delictum tentatum
|
|
myśli nie podlegają karze
|
|
Cogitationis poenam nemo patitur
|
|
czas popełnienia przestępstwa
|
|
tempus commissi delicti
|
|
miejsce popełniania przestępstwa
|
|
locus commissi delicti
|
|
popełnić
|
|
committo
|
|
przestępstwo popełnione
|
|
delictum commissum
|
|
przestępstwo dokonane
|
|
delictum consummatum
|
|
powtórne przestępstwo
|
|
delictum iteratum
|
|
powtórne przestępstwo
|
|
crimen repetitum
|
|
powtórzyć
|
|
repeto
|
|
przestępstwo zdrady stanu
|
|
crimen perduellionis
|
|
zdrada stanu
|
|
perduellio
|
|
przestępstwo podpalenia
|
|
crimen incendii
|
|
podpalenie
|
|
incendium
|
|
przestępstwo fałszerstwa
|
|
crimen falsi
|
|
kłamstwo
|
|
falsum
|
|
przestępstwo przemocy
|
|
crimen vis
|
|
zabójstwo
|
|
homicidium
|
|
bójka
|
|
colluctatio
|
|
kradzież
|
|
furtum
|
|
Kradzież jest podstępnym przywłaszczeniem cudzej rzeczy [ruchomej] w celu osiągnięcia korzyści albo z samej rzeczy, albo z z jej używania, albo posiadania
|
|
Furtum est contrectatio rei fraudulosa lucri faciendi gratia vel ipsius rei vel etiam usus eius possessionisve
|
|
Złodziejem jest ten, kto w złym zamiarze bierze do ręki cudzą rzecz
|
|
Fur est qui dolo mało rem alienam contrectat.
|
|
Kradzieży nie popełnia się bez zamiaru przywłaszczenia
|
|
Furtum sine affectu furandi non committitur
|
|
osoba zdolna do popełnienia przestępstwa
|
|
doli capax
|
|
zdolny do czegoś
|
|
capax
|
|
osoba niezdolna do popełnienia przestępstwa
|
|
doli incapax
|
|
obrona konieczna
|
|
defensio necessaria
|
|
obrona
|
|
defensio
|
|
konieczność
|
|
necessitas
|
|
wina
|
|
culpa
|
|
wina kombinowana
|
|
culpa dolo exorta
|
|
współwina
|
|
culpa concurrens
|
|
działać wspólnie
|
|
concurro
|
|
kara zagrożona ustawą
|
|
poena
|
|
kara ustawowa
|
|
poena legitima
|
|
kara śmierci
|
|
poena capitalis
|
|
kara głowy
|
|
poena capitis
|
|
głowa
|
|
caput
|
|
kara odpowiednia do popełnionego przestępstwa
|
|
poena digna
|
|
kara odwetowa
|
|
poena vindicativa
|
|
kara poprawcza
|
|
poena medicinalis
|
|
kara pieniężna
|
|
poena pecuniaris
|
|
Nie ma przestępstwa bez bezprawia
|
|
Nullum crimen sine iniuria
|
|
Nie ma przestępstwa bez winy
|
|
Nullum crimen sine culpa
|
|
Nie ma przestępstwa bez czynu społecznie niebezpiecznego
|
|
Nullum crimen sine periculo sociali
|
|
oskarżenie
|
|
accusatio
|
|
oskarżyciel
|
|
accusator
|
|
obrońca
|
|
defensor
|
|
obrońca sądowy
|
|
advocatus
|
|
adwokat Boga
|
|
advocatus Dei
|
|
adwokat diabła
|
|
advocatus diaboli
|
|
aresztowanie
|
|
deprehensio
|
|
uwięzienie
|
|
ductio in vincula
|
|
doprowadzenie do sądu
|
|
ductio
|
|
dowód oskrżenia
|
|
probatio accusationis
|
|
dowód obrony
|
|
probatio excusationis
|
|
dowód z relacji osoby trzeciej
|
|
probatio de relato
|
|
fakt zrelacjonowany
|
|
factum relatum
|
|
ślad
|
|
corpus delicti
|
|
narzędzie przestępstwa
|
|
instrumentum sceleris
|
|
narzędzie
|
|
instrumentum
|
|
występek
|
|
scelus
|
|
korzyści majątkowe pochodzące z przestępstwa
|
|
producta sceleris
|
|
produkt
|
|
productum
|
|
wyrok karny
|
|
sententia poenalis
|
|
skarga karna
|
|
actio poenalis
|
|
sąd
|
|
curia
|
|
przyjaciel sądu
|
|
amicus curiae
|
|
jurysdykcja
|
|
iurisdictio
|
|
proces cywilny
|
|
iurisdictio contentiosa
|
|
postępowanie nieprocesowe
|
|
iurisdictio voluntaria
|
|
jurysdykcja zwykła
|
|
iurisdictio ordinaria
|
|
jurysdykcja specjalna
|
|
iurisdictio specialis
|
|
rozpoznanie sprawy
|
|
cognitio
|
|
wyrok
|
|
iudicium
|
|
sędzia
|
|
iudex
|
|
nakazać
|
|
iubeo
|
|
powód
|
|
actor
|
|
pozwany
|
|
reus
|
|
spór
|
|
lis
|
|
stan sprawy w toku
|
|
lis pendens
|
|
podczas zawisłości sporu
|
|
lite pendente
|
|
prowadzę spór
|
|
litigo
|
|
ugruntowanie się sporu
|
|
litis contestatio
|
|
współuczestnictwo w sporze
|
|
plurium litis consortium
|
|
pełnomocnictwo procesowe
|
|
procuratio ad litem
|
|
pełnomocnik
|
|
procurator
|
|
wyłączenie sędziego
|
|
recusatio iudicis
|
|
przekazanie sprawy do rozpoznania innemu sądowi
|
|
translatio iudicii
|
|
przywrócenie do stanu poprzedniego
|
|
restitutio in integrum
|
|
w razie wątpliwości rozstrzygaj na korzyść pozwanego
|
|
In dubio pro reo
|
|
kiedy spór zawisa, nie należy wnosić nic nowego
|
|
Pendente lite nihil innovandum
|
|
żądanie
|
|
petitum
|
|
podstawa żądania powoda
|
|
causa petendi
|
|
mówca sądowy
|
|
orator
|
|
działanie
|
|
actio
|
|
powództwo skuteczne wobec wszystkich
|
|
actio in rem
|
|
powództwo skuteczne wobec konkretnej osoby
|
|
actio in personam
|
|
powództwo bezpośrednie
|
|
actio directa
|
|
powództwo w obronie interesu publicznego
|
|
actio popularis
|
|
powództwo wieczyste
|
|
actio perpetua
|
|
powództwo prejudycjalne
|
|
actio praeiudicialis
|
|
powództwo konkurujące
|
|
actio concurrens
|
|
powództwo wnoszone w interesie spółki lub wspólników w tej spółce
|
|
actio pro socio
|
|
skarga jest niczym innym jak prawem dochodzenia przed sądem tego, co się komuś należy
|
|
NIHIL ALIUD EST ACTIO, QUAM IUS, QUOD SIBI DEBEATUR, IUDICIO PERSEQUENDI
|
|
miejsce sądzenia
|
|
forum
|
|
sąd właściwy
|
|
forum competens
|
|
właściwość sądowa ogólna
|
|
forum commune
|
|
sąd właściwy na podstawie umowy stron
|
|
forum prorogatum
|
|
umowa stron dotycząca sądu właściwego miejscowo dla rozpoznania sporu między nimi, umowa prorogacyjna
|
|
prorogatio fori
|
|
sąd właściwy ze względu na miejsce zamieszkania
|
|
forum domicilii
|
|
sąd właściwy ze względu na położenie rzeczy spornej
|
|
forum rei sitae
|
|
sąd właściwy ze względu na miejsce popełnienia deliktu
|
|
forum delicti commissi
|
|
utrwalenie sądu
|
|
perpetuatio fori
|
|
przywilej sądu
|
|
privilegium fori
|
|
dla powoda właściwy jest sąd pozwanego
|
|
ACTOR SEQUITUR FORUM REI
|
|
legitymacja procesowa
|
|
legitimatio ad causam
|
|
legitymacja procesowa czynna
|
|
legitimatio ad causam activa
|
|
legitymacja procesowa bierna
|
|
legitimatio ad causam passiva
|
|
prawo do występowania osobiście przed sądem
|
|
ius postulandi
|
|
pozew
|
|
libellus
|
|
apelacja
|
|
libellus appelationis
|
|
wezwanie do stawiennictwa w sądzie
|
|
vocatio in iudicium
|
|
zaprzeczenie
|
|
negatio
|
|
zarzut procesowy
|
|
exceptio
|
|
ekscepcja peremptoryjna
|
|
exceptio peremptoria
|
|
ekscepcja dylatoryjna
|
|
exceptio dilatoria
|
|
zarzut zawisłości spraw
|
|
exceptio litis pendentis
|
|
zarzut powagi rzeczy osądzonej
|
|
exceptio rei iudicatae
|
|
zarzut przedawnienia
|
|
exceptio temporis
|
|
zarzut oparty na prawie
|
|
exceptio iuris
|
|
zarzut odnoszący się do stanu faktycznego sprawy
|
|
exceptio facti
|
|
zarzut z tytułu prawa osoby trzeciej
|
|
exceptio ex iure tertii
|
|
zarzut, że matka dziecka obcowała w czasie poczęcia z kimś innym
|
|
exceptio plurium concubentium
|
|
zarzut niewykonania umowy
|
|
exceptio non adimpleti contractus
|
|
zarzut podstępu lub innego nieuczciwego zachowania się drugiej strony procesu
|
|
exceptio doli
|
|
poprzez podniesienie zarzutu procesowego
|
|
ope exceptionis
|
|
podnosząc zarzut pozwany staje się powodem
|
|
reus in expiciendo actor est
|
|
ciężar dowodu
|
|
onus probandi
|
|
dowód
|
|
probatio
|
|
udowadniam
|
|
probo
|
|
przyznanie
|
|
confessio
|
|
świadek
|
|
testis
|
|
świadek naoczny
|
|
testis ex visu
|
|
świadek ze słyszenia
|
|
testis ex auditu
|
|
świadek niezdolny do składania zeznań
|
|
testis incapax
|
|
ciężar przeprowadzenia dowodu spoczywa na tym, kto twierdzi, a nie na tym, kto przeczy
|
|
EI INCUMBIT PROBATIO QUI DICIT, NON QUI NEGAT
|
|
orzeczenie
|
|
sententia
|
|
uwolnienie od odpowiedzialności
|
|
absolutio
|
|
odwiązuję
|
|
absolvo
|
|
zasądzenie
|
|
condemnatio
|
|
skazuję
|
|
condemno
|
|
rzecz osądzona
|
|
res iudicata
|
|
błąd w wyrokowaniu
|
|
error in iudicando
|
|
błąd w procedowaniu
|
|
error in procedendo
|
|
zapis na sąd polubowny
|
|
compromissum
|
|
sędzia sądu polubownego
|
|
arbiter
|
|
ugoda sądowa
|
|
transactio
|
|
z miejsca
|
|
a limine
|
|
stwierdzenie sędziego, że sprawa dla niego nie jest jasna
|
|
non liquet
|
|
ugoda sądową
|
|
transactio
|
|
uważa się, że powództwa wstępne są powództwami względem rzeczy
|
|
PRAEIUDICIALES ACTIONES IUN REM ESSE VIDENTUR
|
|
powód powinien przyjść do sądu bardziej przygotowany niż pozwany
|
|
ACTOR VENIRE DEBET INSTRU-CTIOR QUAM REUS
|
|
dowody należy ważyć, a nie liczyć
|
|
ARGUMENTA NON NUMERANDA, SED PONDERANDA SUNT
|
|
należy wysłuchać także strony przeciwnej
|
|
AUDIATUR ET ALTERA PARS
|
|
nie wolno procesować się dwa razy w tej samej sprawie
|
|
BIS DE EADEM RE AGERE NON LICET
|
|
krótsza wersja poprzedniej sentencji
|
|
NE BIS IN IDEM
|
|
ten, kto się przyznał, uważany jest za zasądzonego
|
|
CONFESSUS PRO IUDICATO EST
|
|
faktów się nie domniemywa, ale się je dowodzi
|
|
Facta non praesumuntur, sed probantur
|
|
egzekwowanie prawa nie jest bezprawiem
|
|
IURIS EXECUTIO NON HABET INIURIAM
|
|
prawo cywilne pisane jest dla starannych
|
|
IUS CIVILE VIGILANTIBUS SCRIPTUM EST
|
|
nikt nie jest odpowiednim sędzią we własnej sprawie
|
|
NEMO IUDEX IDONEUS IN PROPRIA CAUSA
|
|
rzecz osądzoną przyjmuje się za prawdę
|
|
RES IUDICATA PRO VERITATE ACCIPITUR
|
|
jeden świadek, żaden świadek
|
|
UNUS TESTIS NULLUS TESTIS
|
|
nie ma obowiązku udowodnienia faktów negatywnych
|
|
NEGATIVA NON SUNT PROBANDA
|
|
daj mi fakt, a ja wskażę ci prawo
|
|
DA MIHI FACTUM DABO TIBI IUS
|
|
niech sędzia nie wychodzi poza żądania stron
|
|
NE EAT IUDEX ULTRA PETITA PARTIUM
|
|
wyrok sądu stanowi prawo dla stron procesu
|
|
SENTENTIA IUS FACIT INTER PARTES
|
|
gorzej jest mieć skargę, aniżeli posiadać rzecz
|
|
MINUS EST ACTIONEM HABERE QUAM RES
|
